(021) 66480377-66975711

فیه ما فیه

55,000تومان

مولانا | بدیع الزمان فروزانفر

اثر فاخر و ارزشمند فیهِ مافیهِ (که مقالات مولانا نیز نامیده شده) کتابی است به نثر فارسی اثر مولانا جلال‌الدین محمد بلخی (۶۰۴ – ۶۷۲ ق.) و موضوع آن نقد و تفسیر عرفانی است، و شامل یادداشت‌هایی است که در طول سی سال از سخنان مولانا در مجالس فراهم آمده‌است. این سخنان توسط مریدان مولانا نوشته می‌شده است. نثر این کتاب ساده و روان است و درون‌مایه‌ای ازمطالب عرفانی دینی واخلاقی دارد. متن حاضر دقیقاً همام متن مصحح شادروان استاد فروزانفر است با این تفاوت که ناشر با نقطه گذاری، فاصله گذاری و اعراب گذاری برخی واژه ها و عبارات دشوار و رعایت رسم الخط یکسان و امروزی متن را برای خواندن آسان آماده کرده است.

شناسه محصول: 94003 دسته: برچسب: , , , ,

توضیحات

بخشی از کتاب فیه ما فیه مولانا اثر جلال الدین محمد بلخی تصحیح بدیع الزمان فروزان فر :

در کلّ احوال خود را مقهور من بینید من شما را ازین خوف برهانم و هر مالى که از شما به تاراج رفته است و تلف گشته جمله را باز به شما دهم بلکه اضعاف آن و به از آن ـ و شما را آمرزیده گردانم و دولت آخرت نیز به دولت دنیا مقرون گردانم

بسم الله الرحمن الرحیم

بعدالحمد والصّلوه؛ چون ایزد تعالى جدّه نگارنده را از کمال عنایت خویش توفیق مطالعه در آثار جاودانى و کلمات آسمانى خداوندگار راستین و جانِ جهان معرفت مولانا جلالالدین محمد مشهور به مولوى کرامت فرمود و این موهبتِ عظیم به ارزانى داشت در مدّت بیست و دو سال که با این سعادت قرین و با این توفیق همآغوش بود همواره در تدبر ابیات مثنوى معنوى دچار مشکل مىگردید و براى حلّ آن دست در دامان شارحان رموز و مفسّران دقائق آن نامه الهى مىزد و به مدد هدایت و راهنمایى آنان بعضى از آن عقدهها گشایش مىپذیرفت و بسیارى نیز همچنان در پرده ابهام و غموض نهفته مىماند. درین میانه بر دل گذشت که به حکم معنى قرآن ز قرآن پرس و بس، شرح اسرار مثنوى را هم از مثنوى و سایر آثار مولانا بجوید و درمان از آنجا طلبد که درد از آنجا خاسته و پیدا شده است. پس مثنوى را با سایر آثار مولانا از قبیل کلّیّات اشعار معروف به دیوان شمس و فیهمافیه و مجالس سبعه و مکتوبات تطبیق کرد و به حلّ مشکلات عدیده از این طریق نائل گردید. لیکن در این اثنا مشکل دیگر فرا پیش آمد و آن تردید در صحّت نسخ چاپى فیه مافیه و کلّیّات بود که در نتیجه فحص و تحقیق معلوم گردید و لازم آمد که ابتدا آنها را از روى نسخ خطّى تصحیح کند به حدّى که اطمینان به صحّت آن حاصل آید و از آن پس به مطابقت مطالب آنها با مثنوى بپردازد. بدین جهت درصدد برآمد که نسخ خطّى فیه مافیه را جمع کند و به تصحیح و مقابله آنها مشغول گردد و بدین اندیشه درصدد جمعآورى نسخ خطّى برآمد و هم در آغاز کار اطّلاع یافت که نسخهاى بالنّسبه معتبر از این کتاب در کتابخانه ملّى موجود است، متصدّیان امور آن کتابخانه به اسرع وقت آن نسخه را در اختیار نگارنده گذاردند و دوست فاضل آقاى دکتر محمد معین که خدایش به مواهب توفیق مخصوص داراد

قبول کرد که مقدارى از وقت خود را به مساعدت در مقابله کتاب با نسخه طبع طهران مصروف نماید. پس با کمال مراقبت به مقابله نسختین مشغول و در نتیجه روشن گردید که نسّاخ به سلیقه خود تصرّفات ناروا از تبدیل و تحریف و اضافه عبارات و کلمات و اشعار در متن اصلى روا داشته و آن را به صورتى غیر مناسب درآورده و بنیاد کلام را از پایه درگردانیدهاند و تهیّه نسخ قدیم هرچه درباىتر و ضرورتر است.
در اوایل سال 1326 که مقابله کتاب با نسخه کتابخانه ملّى به پایان رسیده بود نسخه دیگر از فیه مافیه به تملّک نگارنده درآمد که در سال 888 کتابت شده و ظاهرآ قدیمتر از نسخه کتابخانه ملّى است و پس از اندک مقایسه روشن گردید که این دو نسخه یعنى نسخه کتابخانه ملّى و نسخه ملکى نگارنده تفاوت کلّى با یکدیگر دارند و نسخه کتابخانه ملّى هرچند ممکن است که به حسب تاریخ مؤخّر باشد ولى از جهت صحت، تقدّم و رجحان دارد و اضافات و تصرّفات نسّاخ در آن کمتر راه یافته است. بنابراین مقدّمات نگارنده برآن شد که تا ممکنست از پاى ننشیند و دست از دامن طلب ندارد تا نسخهیى که اعتماد را شاید و به زمان مولانا نزدیکتر باشد در حیازت خویش آورد. پس به وسیله دوست عزیز و گرامى خود آقاى تقى تفضلى که در آن هنگام معاون کتابخانه مجلس شوراى ملّى بود به تفحّص پرداخت و آگاهى یافت که سه نسخه معتبر و نزدیک به زمان مؤلّف در کتابخانههاى استانبول موجود است و چون دانشگاه طهران مصمّم شده بود که این کتاب را پس از مقابله و تصحیح جزو سلسله انتشارات خود به طبع رساند نگارنده دبیرخانه دانشگاه را از وجود آن نسخ مطّلع گردانید و دوست عزیز فاضل آقاى دکتر خانلرى جهد بلیغ و سعى مؤکّد نمود تا از آن نسخ عکسبردارى کردند و نسخههاى عکسى را در اختیار این ضعیف گذاردند و وسیله کار از همه جهت فراهم گردید و بیش جاى تأمّل و درنگ نماند و نگارنده به ترتیبى که گفته خواهد شد به مقابله و تصحیح کتاب پرداخت و متن حاضر را آماده چاپ نمود. امّا نسخى که هنگام مقابله و تصحیح کتاب نزد نگارنده حاضر بود عبارت است از :
1ـ نسخه عکسبردارى شده از روى نسخه خطّى که محفوظ است در کتابخانه فاتح استانبول به شماره 2760 و قطع 7/12 × 2/17 به خط نسخ روشن و مشتمل بر 205
ورق که 401 صفحه باشد، هر صفحه 15 سطر و متن کتاب فیه مافیه در ورق 193 به پایان مىرسد و از اینجا تا به آخر فصولى از کتاب معارف بهاءالدّین ولد نوشته شده و این نسخه اقدم نسخى است که نگارنده در دست داشته و تاریخ کتابت آن غرّه ذىالحجّه 716 است که چهل و چهار سال و پنج ماه و بیست و پنج روز باشد بعد از وفات مولانا که واقع بوده است در پنجم جمادىالاخرى سال 672 و عین عبارت ناسخ در آخر کتاب این است :
«و کتبه العبد الضّعیف المحتاج الى رحمهاللّه تعالى حسنبن الشّریف القاسمبن محمّدبن الحسن السمرقندى الحنفى الهمامى المولوى به تاریخ فى غرّه ذىالحجّه سنه 716».
و در ورق اوّل و دوّم به خطّى کاملا شبیه به خط متن نسب مولانا از جانب پدر و مادر نوشته شده ولى مطالب آن مقرون به صحّت نیست و هم در ورق دوّم در صفحهیى که پشت جلد کتاب محسوب مىشود این عبارات نوشته شده است :
«هذا کتاب فیه مافیه از گفتار مولانا سلطانالعارفین نوراعین المحبّین محبوب قلوبالمتّقین… الاولیاء فىالعالمین… الحقّ والملّه والدّین وارث الانبیاء والمرسلین
افاضاللّه انواره على کافهالانام الى یومالقیام آمین یا ربّالعالمین».
و در کناره همین صفحه به خطّ تازهترى نوشتهاند :
«کتاب النّصایح لجلالالدّین به خط عرب 15».
این نسخه مطابق آنچه در حاشیه ورق 170 به خطّ متن مکتوب است که «قوبلت بالاصل» با نسخه اصلى که ظاهرآ به خطّ یکى از کتّاب معاصر و حاضر در مجلس مولانا بوده مقابله شده و باوجود این خالى از بعضى اغلاط در کتابت آیات قرآن و املاء کلمات نیست و فصول عربى فیه مافیه را هم ندارد و ناگهان بدون آن که مطلب ختام یابد قطع شده و رقم کاتب و تاریخ کتابت قید گردیده چنان که در صفحه 195 از طبع حاضر بدان اشاره رفته است و این نسخه را با نقصى که دارد به علّت قدمت و احتمال مقابله با نسخه اصلى اساس طبع قرار داده و آن را همهجا به نام (اصل) یاد کردهایم و
اینک پارهاى از مهمّات خصائص رسمالخّطى آن را برمىنگاریم :
الف ـ درین نسخه همهجا در کتابت میان دال مهمله و ذال معجمه فرق گذاشته و در همه مواضع ذال را با نقطه نوشته است.
ب ـ که و چه موصوله همواره (که و جه) با هاء غیر ملفوظ و در موقع اتّصال بدونها نوشته مىشود مانند: بلک، اینک، آنچ، هرچ، و این ترتیب در چاپ حاضر رعایت شده است.
ج ـ در نوشتن پ فارسى گاه با با فرقى نمىگذارد و هردو را با یک نقطه مىنویسد و گاهى در زیر پ فارسى سه نقطه مىگذارد.
د ـ میان ج و چ فرق نمىگذارد و هردو را با یک نقطه مىنویسد و همچنین ک و گ که به یک صورت کتابت شده است.
ه ـ بعضى دالها را به صورت تا مىنویسد مانند : نمىدیدیت و نومیدیت به جاى نمىدیدید و نومیدید.
و ـ کلماتى مانند بینایى و دانایى بدین صورت مکتوب است: بیناى و داناى یعنى دو یا را به شکل یک یا نوشته و زیر یا دو نقطه مىگذارد و در غیر این مورد یا را بدون نقطه مىنویسد.
ز ـ مى (ادات استمرار) غالبآ منفصل نوشته مىشود و گاهى نیز متّصل.
در طبع حاضر قسمت ب و ه و ز رعایت شده ولى قسمت الف و ج و د و و مرعى نگردیده و مطابق معمول در املاء فارسى کنونى کتابت شده است.
2ـ نسخه عکسبردارى شده از روى نسخه محفوظ در کتابخانه فاتح استانبول به شماره 5408 و قطع 6/14 × 21 به خطّ نسخ روشن و بسیار خوب مشتمل بر 85 ورق که 170 صفحه باشد هر صفحه 23 سطر. تاریخ کتابت این نسخه روز جمعه چهارم رمضان سال 751 است یعنى قریب هفتاد و نه سال و سه ماه بعد از وفات مولانا و عبارت ناسخ در آخر کتاب این است: «اتفقالفراغ من تحریر هذهالاسرار الجلالیّه فىالتّربه المقدّسه یومالجمعه رابع شهر رمضانالمبارک لعام احدى و خمسین و سبعمائه واناالفقیر الىاللّه الغنى بهاءالدّینالمولوى العادلىالسرایى احسناللّه عواقبه آمین

یاربّالعالمین». و اصل کتاب از ورق 2 شروع و به ورق 82 ختم مىشود و بقیّه اوراق مشتمل است بر بعضى از غزلیّات مولانا و فوائد متفرّقه به زبان عربى و در حواشى اوراق به خطّ اصل رباعیات مولانا از حرف الف تا حرفها نوشته شده در هر ورق هشت رباعى که مجموع آن بالغ است بر 648 رباعى و با قدمتى که این نسخه دارد مىتوان در طبع و تصحیح رباعیات مولانا که مخلوط با رباعیات دیگران در استانبول و ایران به طبع رسیده آن را مأخذ و مورد استفاده قرار داد.
در پشت ورق اوّل این عبارت را نوشتهاند: «وقف مرحوم چلبىزاده مولانا» «درویش محمّد ـ کتاب مجموع یتعلّق به نصائح و مواعظ و امور مختلفه فى فنون مختلفه بالفارسى».
خصائص املایى و رسمالخّط این نسخه به استثناى قسمت ه مانند نسخه اصل است و از توضیحات کاتب به مناسبت اشارات مولانا به حوادث و وقایعى که در آن عهد یا در مجلس وى اتّفاق افتاده و تعیین نام اشخاصى که در متن ذکرشان به کنایه آمده است معلوم مىگردد که ناسخ آن را از روى نسخهیى که در عهد مولانا کتابت شده استنساخ کرده و اینکه در پایان کتاب گوید که در تربت مقدّسه یعنى تربت مولانا آن را به اتمام رسانیده دلیل تواند بود بر اینکه نسخه مذکوره از روى نسخهیى که وقف بر مزار مولانا بوده استنساخ شده است.
و این نسخه از حیث صحّت و تمامى در نهایت اعتبار است و در تصحیح فیه مافیه به انضمام نسخه اصل محلّ استفاده بوده و از آن به نسخه (ح) تعبیر شده است.
3ـ نسخه عکسبردارى شده از روى نسخه خطّى محفوظ در کتابخانه سلیم آغاى استانبول به قطع 12 × 18 به خطّ نسخ بسیار خوب و خوانا مشتمل بر 19 ورق که 182 صفحه باشد هر صفحه 21 سطر. این نسخه تاریخ کتابت ندارد ولى از قرائن معلوم است که از اواخر قرن هشتم هجرى مؤخّر نیست، بعد از ورق اوّل یک ورق افتاده و جز این نقصى ندارد و در آخر کتاب دو فصل بر نسخه ح علاوه دارد که در ملحقات آوردهایم ولى از حیث صحّت و اتقان به پایه نسخه اصل و ح نمىرسد و خصائص رسمالخّطى آن شبیه بدانهاست سواى آنکه درین نسخه فرق میانه دال و ذال رعایت نشده و پ فارسى همهجا با سه نقطه مکتوب گردیده است.

و از این نسخه در تصحیح فصول عربى و موارد اختلاف و تأیید بعضى از مواضع کتاب استفاده کردهایم.
4ـ نسخه خطّى محفوظ در کتابخانه ملّى (از ادارات تابعه وزارت فرهنگ) به قطع 13 × 2 1 17 مشتمل بر 405 صفحه هر صفحه 15 سطر به خطّ نسخ متوسّط و تاریخ کتابت ندارد ولى ظاهرآ در اواسط قرن نهم نوشته شده و قید لفظ «بلغ» در کناره بعضى صفحات مىرساند که با نسخه قدیمترى مقابله گردیده است.
در پشت ورق اوّل این عبارت مرقوم است «من کتب الفقیر الى عفواللّه الصمّد پیر» محمّدبن شیخ شمسالدّین محمّد الانسى عفااللّه عنهم بالنّبى وآله» و در حواشى صفحه اوّل و دوّم این اشعار را نوشتهاند :
گرتو خواهى حلّ مشکل اىپسر در کتاب فیه مافیه در نگر
در طریق اولیاى نیک ذات فیه مافیه است حلّ مشکلات
کتاب فیه مافیه لطیف فى معانیه
یطیب نفس قاریه و یا بشرى معانیه
این کتاب لطیف خوب ادا فیه مافیه حضرت منلا
کرده تحقیق شاهراه هدى قدّس اللّه سرّه ابدا
کتاب فیه مافیه لطیف فى معانیه
فمن لم یرض مافیه فبولالکلب فى فیه
کتاب فیه آیات علىالحقّ دلالات
فمن یعمل بمافیه یلاقیه سعادات
کتاب فیه مافیه لطیف فى معانیه
فمن یعمل بمافیه فشهدالغیب فى فیه
و چون این نسخه جدید است خصائص املایى قابل ذکر ندارد و چنانکه گفته آمد نگارنده در آغاز کار نسخه چاپ طهران را با این نسخه مقابله نموده بود و در تصحیح متن حاضر نیز در مواضع عدیده از آن استفاده کرده است.
5ـ نسخه خطّى ملکى نگارنده به قطع 18 × 25 مشتمل بر 293 ورق که 586 صفحه
باشد و هر صفحه 23 سطر به خطّ نسخ متوّسط ولى خوانا و روشن که تاریخ کتابت آن سنه 888 است و مشتمل است بر مناقب مولانا با تألیف شمسالدّین افلاکى از ورق 1 تا ورق 221 و از اینجا تا به آخر و خاتمه، کتاب فیه مافیه است و کاتب در دو موضع به نام خود و تاریخ کتابت اشاره مىکند یکى در ورق 221 و خاتمه کتاب مناقب بدین طریق: «تمام شد کتاب مناقبالعارفین على» «یدالعبد الضعیف النّحیف المحتاج الى رحمهاللّه الغنى محمودبن محمّدالصّوفى المرغابى» «روز شنبه بیست و پنجم ماه شوّال سنه سبع و ثمانین» و در ذیل این عبارت مهرى است محو شده و ناخوانا و بعد از آن با عدد نوشتهاند (887) ولى ظاهرآ خطّ کاتب نیست و دیگر در ورق 293 و پایان کتاب فیه مافیه بدینگونه: «تمّت (کذا) الکتاب به عونالملک الوّهاب على یدالعبد الضّعیف النّحیف المحتاج الى رحمت (کذا) اللّه الملک اللطیف محمودبن محمّدالصوفى المرغابى فىالتّاریخ روز دوشنبه دوّم ماه محرّم سنه ثمان و ثمانین وثمانمایه» و چنان که معلوم است این قسمت دو ماه و هفت روز بعد از قسمت اوّل یعنى مناقب ختام یافته است.
و در پشت ورق اوّل تاریخ ولادت و وفات مولانا و پدر و یاران گزین او و بعضى اشعار متفرّق مکتوب است و این نسخه از جهت صحّت چندان معتبر نیست و کاتب این نسخه یا نسخهیى که مأخذ وى بوده است در موارد مشکل تصرّفات نابجا کرده و اشعار بسیار از مثنوى و غزلیّات مولانا بر متن اصلى افزوده و نیز مشتمل است بر فصلى در تفسیر انّا فتحنا که در سایر نسخ خطّى نیست و آن را در ملحقات آوردهایم.
6ـ نسخه خطى متعلّق به دوست فاضل آقاى دکتر مهدى بیانى که بسیار جدید و تاریخ کتابت آن 1308 قمرى است و اغلاط فراوان دارد و کاتب در آخر کتاب نوشته است :
«تمالکتاب بعونالملک الوّهاب على یدالعبد الذّلیل ابراهیمبن حاجى میرزا عبدالباقى اعتضادالّاطباء الطهرانى نقله عن خطّ محمّد حسین تفرشىبن محمّد رضى نقله عن خطّ محمودبن محمّدالصّوفى المرغابى و نقله عن خطّ الشیخ الکامل شیخ علاءالدّولهبن یونسبن الطّاهربن محمودبن احمد السمنانى السندى و تاریخه سنه سبع و سبعین و ثمانمائه فى لیل رمضان سنه 1308 در دارالخلافه طهران» و ظاهرآ نسخه مکتوب در سنه 887 هم به خطّ کاتب نسخه نگارنده بوده است چنان که از نام و نسب
وى و تاریخ کتابت روشن مىگردد و در آخر این کتاب فصلى مختصر از مقالات شمسالدّین تبریزى نوشته شده است.
7ـ نسخه چاپ هند (مطبعه اعظم کده) که در 1928 میلادى به طبع رسیده و مستند آن هفت نسخه خطّى بوده است از نسخ استانبول و هندوستان که اقدم آنها در سال 1105 نوشته شده و این نسخه هرچند بر نسخه طبع طهران رجحان دارد ولیکن هم مورد اعتماد نتواند بود از آن جهت که مبتنى بر نسخ قدیمتر نیست و تصرّفات نسّاخ در آن راه یافته و اضافاتى در آن دیده مىشود که علىالقطع والیقین از بیان و خامه مولانا تراوش نکرده است.
8ـ نسخه چاپ طهران که در 1334 هجرى قمرى به طبع رسیده و مصدّر است به مقدمه بسیار ظریفى از مرحوم حاج شیخ عبداللّه حائرى از مشایخ سلسله نعمه اللهیّه (رشته گناباد) که علاوه بر فیه مافیه معارف سلطان ولد را نیز متضمّن است.
و چون نسخ مشارالیها هیچیک از حیث صحّت و قدمت به پایه نسخه اصل و ح نمىرسد و موارد اختلاف از تفاوت بعضى کلمات و اضافات اشعار به حدس قوىتر ناشى از تصرف کتّاب و سلیقه نسّاخ است بدینجهت نگارنده مبناى تصحیح کتاب را برآن دو قرار داد بدین طریق که نسخه اصل را از آغاز تا آنجا که به پایان مىرسد (صفحه 195 از همین چاپ) در متن قرار داد و اختلاف نسخه ح را در حاشیه جاى داد مگر در مواردى که ترجیح آن بر نسخه اصل واضح نمىنمود یا به جهت تکمیل مطلب ضرورت داشت و فصول عربى را که در اصل نیست ولى در کلیّهنسخ خطّى و چاپى موجود است و قرائن بسیار بر صحّت انتساب آن به مولانا در همان فصول به نظر مىرسد از نسخه ح افزود و با نسخه کتابخانه ملى و سلیمآغا مطابقت نمود و از صفحه 173 که نسخه اصل ختم مىشود سایر مطالب کتاب را از روى نسخه ح بىکم و کاست نقل کرد و تنها در موارد ضرورت نسخه بدل از نسخه سلیمآغا و ملى در پاى صفحه آورد و در مقابله نسختین از معاضدت و مساعدت دوست گرامى و دانشمند فاضل آقاى محمدتقى مدرس رضوى استاد دانشگاه طهران کثراللّه امثاله برخوردارى کامل یافت و چون مقابله کتاب به عوناللّه تعالى در 1327 خاتمت پذیرفت به جهت توضیح
بعضى لغات و تعبیرات و مدارک احادیث و کلمات مشایخ و گویندگان اشعار عربى و پارسى و پاره فوائد دیگر مربوط به مطالب متن به خصوص از لحاظ تطبیق آن با مثنوى معنوى به قدر فهم قاصر و تتبّع ناقص خود ذیلى بر کتاب تعلیق نمود تا مطالعهکنندگان را هنگام مطالعه از مراجعه به مدارک و مآخذ متعدّد و مختلف بىنیاز گرداند و از صرف عمر درین راه دور و دراز رهایى بخشد و هم به جهت تسهیل مراجعه فهرستى براى احادیث و کلمات مشایخ و امثال و اشعار عربى و فارسى و نوادر لغات و تعبیرات هریک جداگانه مرتّب ساخت تا وقت شریف متتبّعان و پژوهندگان در مراجعه مکرّر به صفحات و اوراق ضایع نگردد و فهرست اسماء رجال و نساء و اماکن و قبایل و کتب را دوست فاضل گرامى آقاى دکتر ذبیحاللّه صفا از جوانان بسیار دانشمند و پاکدل ایّدهاللّه تعالى فراهم آورد و کتاب حاضر آماده انتشار گردید و اینک از نظر خوانندگان محترم مىگذرد و بدان امید که چون از این مائده غیبى که دستکار یکى از مردان حقّ و اولیاء الهى است فوائد معنوى برگیرند و جام طرب درکشند خورش ریزهیى از آن مائده و جرعهیى از آن جام بر جان این محروم بىنصیب و فتاده خاکبیز فرو ریزند و به دعاى خیرش یاد کنند.
بىمناسبت نیست که در پایان این مقدّمه یادآور شود که نام این کتاب را در پشت جلد نسخه اصل (کتاب فیه مافیه) و در پایان نسخه ح (الاسرار الجلالیّه) نوشتهاند و چون این کتاب ظاهرآ بعد از وفات مولانا تدوین شده و در زمان حیات وى که به هر وقت فصلى از محاضرت و مذاکرات مجلس او به تحریر مىآمده و بر فصول سابق افزوده مىگردیده تدوین آن بهطور کامل میسّر نبوده پس بالطّبع تصوّر اینکه مولانا خود نامى براین کتاب نهاده باشد مقبول نتواند بود و گمان مىرود که این اسم مقتبس است از قطعهیى که در فتوحات مکّیّه تألیف محیىالدّین عربى ذکر شده و آن قطعه این است :
کتاب فیه مافیه بدیع فى معانیه
اذا عاینت مافیه رأیت الدرّ یحویه
(فتوحات، چاپ بولاق، جزو دوم، ص 777) و بنابراین نام کتاب مصراعى بوده است از قطعه فوق (که شبیه بدان چند قطعه از نسخه کتابخانه ملّى در این مقدّمه منقول افتاد) و به
تدریج کتاب فیه مافیه (به صورت اضافه) و فیه مافیه معمول گردیده است.
و در اشعار ابنعربى تعبیر (فیه مافیه) مکرّر استعمال شده از آنجمله در ابیات ذیل :
الذات تشهد فى المجلى و لیس لنا حکم علیها بنعت لم یزل فیه
الّا تحوّلها الّا تبدّلها فى کلّ مجلى و هذا فیه مافیه
(دیوان محیىالدّین، چاپ هند، ص 146)
فان اتت نحونا عین تجادلنا فالحشر یجمعنا و فیه مافیه
(دیوان ص 164)
اللّه یشفى فؤادى اذرأى جسدى عینالصدى و هویبکى فى تشفیه
لصحبه سلف ما بین قالبه و بینه و هوامر فیه مافیه
(دیوان، ص 229) و اگر کتاب مذکور بدین نام در عهد مولانا شهرت یافته بود هیچ جهت نداشت که در دو نسخه قریبالعهد به زمان وى که هردوى آنها ظاهرآ در قونیه و از روى نسخههاى مکتوب در عهد مؤلّف استنساخ شده آن را به نامهاى مختلف یاد کنند.
در خاتمه مقدّمه لازم مىداند که از زحمات و مساعى صمیمانه دوست گرانمایه آقاى مهدى اکباتانى رئیس محترم اداره بازرسى کل مجلس شوراى ملى که نظارت در طبع و تصحیح کتاب را محض خدمت به فرهنگ و تقدیم ارادت به روان پاک مولانا باوجود مشاغل بسیار برعهده گرفتهاند سپاسگزارى نماید و از خداوند متعال توفیق ایشان را در نشر کتب و خدمت به معارف خواستار گردد.
تمام شد مقدّمه کتاب فیه مافیه، صبح پنجشنبه دوّم خرداد 1330 شمسى مطابق 17 شعبان 1370 قمرى به دست این بنده ناچیز بدیعالزّمان فروزانفر وقفهاللّه و سدّده للصّواب.

درباره چاپ کنونى
متن حاضر دقیقآ همان متن مصحَّح شادروان استاد فروزانفر است با این تفاوت که ناشر با نقطهگذارى، فاصلهگذارى و اعرابگذارى برخى واژهها و عبارات دشوار و رعایت رسمالخّط یکسان و امروزى متن را براى خواندنِ آسان آماده کرده است.

توضیحات تکمیلی

وزن 900 g
ابعاد 24 × 17 cm
پدیدآورندگان

,

SKU

94003

نوبت چاپ

شابک

978-964-351-342-9

قطع

تعداد صفحه

392

سال چاپ

موضوع

تعداد مجلد

وزن

900

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “فیه ما فیه”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Pin It on Pinterest

Share This