(021) 66480377-66975711

از سقراط تا سارتر

70,000تومان

ت.ز.لاوین

ترجمه پرويز بابايى

. ت.ز. لاوین، استاد فلسفه در دانشگاه جورج واشنگتن اس

«از سقراط تا سارتر» نخست به‌‌صورت سریالی تلویزیونی برای مرکز سخن‌‌پراکنی مریلند با همکاری شبکه ۴۴ در شیکاگو پخش شد و سپس نوارهای ویدئویی آن را برای یک دوره آموزشی فلسفه در اختیار کالج‌‌ها و دانشگاه‌‌‎ها قرار داد.

مؤلف در این کتاب کوشیده است معنایی از فلسفه چونان پدیده و در عین حال پدیدآورنده تمدن انسانی ارائه دهد و موقعیت تاریخی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را که هر یک از فیلسوفان سخنگوی آن بوده‌‌اند معرفی کند.

مؤلف قصد نداشته تاریخ فلسفه بنویسد ازاین رو به بحث درباره چند فیلسوف مهم پرداخته و با اشاره به سایر فلاسفه، نظرات کلیه آنان را با دیدی انتقادی نگریسته است.

روفسور لاوين استاد فلسفه در دانشگاه جورج واشنگتن، با اين كتاب درك عميق‌تر و بامعناتري از خودمان و روزگارمان ارائه مي‌دهد. وي از فلسفة غرب برحسب محيط فكري و تاريخي‌اي كه بر آن مؤثر بوده بحث مي‌كند و انديشه‌هاي ماندگار فيلسوفان را با گزينش‌هاي عام و خاصي كه ما در جهان امروز با آن رو به روييم پيوند مي‌زند. از سقراط تا سارتر نگاه انتقادي نويني است به متفكران بزرگي كه با انديشه‌هاي خويش تمدن ما را ساختند.

توضیحات

گزیده ای از کتاب، از سقراط تا سارتر

از سقراط تا سارتر پژوهشی سترک است که فلسفه را به نیرویی در زندگی ما ، دنیای ما و رویاهای ما برمی گرداند .

از سقراط تا سارتر نگاه انتقادی نوینی است به متفکران بزرگی که با اندیشه های خویش تمدن ما را ساختند .

از سقراط تا سارتر نگاهی نو به زندگی و روزگار فیلسوفان بزرگ است.

این کتاب اندیشه برانگیز ما را از سپیده دمان فلسفه غرب در آتن افلاطون به دنیای امروزی می آورد که در آن نیروی مارکسیسم اذهان بخش مهمی از مردم جهان را تسخیر کرده است .

در آغاز کتاب، از سقراط تا سارتر؛ می خوانیم

یادداشت مترجم

پروفسور ت. ز. لاوین که سال‌ها استاد فلسفه در دانشگاه جورج واشنگتن بوده است، از سقراط تا سارتر را نخست به‌صورت سریالى تلویزیونى براى مرکز سخن‌پراکنى مریلند با همکارى شبکه 44 در شیکاگو فراهم کرد و سپس نوارهاى ویدئویى آن رابراى یک دوره آموزشى فلسفه در اختیار کالج‌ها و دانشگاه‌ها قرار داد. مؤلف در این کتاب کوشیده است معنایى از فلسفه چونان پدیده و در عین حال پدیدآورنده تمدن انسانى ارائه دهد و موقعیت تاریخى، اجتماعى، سیاسى و فرهنگى‌ئى را که هریک از فیلسوفان سخنگوى آن بوده‌اند معرفى نماید. مؤلف قصد نداشته تاریخ فلسفه بنویسد ازاین رو به بحث درباره چند فیلسوف مهم پرداخته و با اشاره به سایر فلاسفه، نظرات کلیه آنان را با دیدى انتقادى نگریسته است. اینجانب در سال‌هاى اخیر همواره با این خواست علاقه‌مندان به فلسفه، به‌ویژه دانشجویان روبه‌رو بوده‌ام که کتابى جامع و در عین حال ساده درباره کلیات فلسفه معرفى کنم که دانشى عمومى و اجمالى از فلسفه به آنان بدهد. مترجم بر این باور است که کتاب حاضر این نیاز خوانندگان را به میزان زیادى برآورده مى‌سازد.

از دوست و همکار عزیزم اصغر مهدى‌زادگان سپاسگزارم که از سر لطف دستنویس را بازخوانى کرد و نکات اصلاحى قابل توجهى را پیشنهاد داد و نیز از خانم سیما اکرم‌زاده که زحمت حروفچینى را برعهده داشتند و تغییرات مکرر در نمونه‌هاى حروفچینى را که ناشى از خطاهاى اینجانب بود با بردبارى تحمل نمودند.

          پ. ب.

گنجانیده‌ها

درآمد: پرسش‌هاى پایان ناپذیر        21

ـ شاخه‌هاى اصلى فلسفه و پرسش‌ها و پاسخ‌هاى آن. چرا فلسفه تحصیل مى‌کنیم. حملات به فلسفه. کوشش براى تصور جهانى بدون فلسفه. در این کتاب آثار چند فیلسوف مهم و نگرش‌هاى آنان درباره انسان، خدا، طبیعت، تاریخ، حقیقت، اخلاق و سیاست مورد بررسى قرار گرفته است؛ و نیز دیدگاه‌هاى فلسفى مسلط بر فلسفه معاصر معرفى و نقد شده است.

بخش یکم: افلاطون

  1. فضیلت دانش است 31

موقعیت تاریخى: از عصر زرین آتن در دوران حاکمیت پریکلس تا شکست آتن دمکراتیک توسط اسپارت در جنگ پلوپونز. حاکمیت سى‌گانه؛ خارمیدس و کریتیاس. فلسفه سقراطى. محاکمه و مرگ سقراط. زندگى افلاطون. افلاطون و سیاست‌هاى ضدّ انقلابى در آتن. مفهوم فرمانروا ـ فیلسوف.

  1. سایه و جوهر 45

افلاطون چونان تدوین‌گر فیلسوفان متضاد جهان یونانى. صورت مناظره. منابع

افلاطون: روش سقراطى؛ تعریف سقراطى؛ فیلسوفان پیش از سقراط، هراکلیتوس و پارمنیدس. سوفیست‌ها. ترکیب مابعدالطبیعه‌اى افلاطون و ابراز آن در تمثیل غار. انطباق تمثیل. دوران معاصر.

  1. خط فاصل 59

نظریه شناخت افلاطون. شناخت راستین چیست و چگونه مى‌شود به آن نایل شد؟ خط فاصل: جدول چهار سطح شناخت، هر سطح با موضوعات خودش و روش خودش براى شناخت آن‌ها. عقیده در مقابل شناخت. نظریه صورت‌ها (مُثُل، جوهر). مثال نیک. معناى «دیالکتیک» براى افلاطون. بالندگى از غار به مثال نیک چونان نمادى مسیحى.

  1. روح سه‌گانه 73

افلاطون در مقابل سوفیست‌ها؛ حقیقت تغییرناپذیر صور افلاطونى در مقابل نسبیت‌گرایى فرهنگى و اخلاقى معاصر. تحلیل مثال عدالت، کتاب اول جمهورى. صورت یا مثال انسان. نظریه روح سه‌گانه، نسبت آن با روان‌شناسى معاصر، به‌ویژه با فروید. ارابه‌ران و دو اسب. انسان، شیر، و اژدها. اخلاق افلاطون: «عدالت» در روح. خیر اعلا زندگى خردمندانه است. فضیلت دانش است.

  1. دولت آرمانى (ایده‌آل) 87

فلسفه سیاسى افلاطون: عدالت در حکومت آرمانى طبق الگوى سرشت سه‌گانه روح انسانى و عدالت آن، هماهنگى شایسته اجزا. سه طبقه جامعه و آموزش آن‌ها براى اجراى وظایف‌شان: تولیدکنندگان؛ مدیران و سپاهیان؛ پادشاهان فیلسوف. دروغ شریفانه. موقعیت زنان. «به‌دست آوردن و خرج کردن»، زندگى تولیدکنندگان. زندگى منضبط و مبتنى بر ریاضت طبقه نگهبان. خودکامگى سیاسى. نقد دلیل موجه از طریق حقیقت مطلق. چه کسى مراقب نگهبانان است؟ اتهام تمامیت‌گرایى علیه جمهورى.

بخش دوم: دکارت

  1. گذار تاریخى به جهان مدرن 101

«ترور تاریخ» پس از انقراض تمدن آتن، «انحطاط و زوال» امپراطورى روم. جهان‌بینى کلاسیک افلاطون و ارسطو مبتنى بر تصور جهان طبیعى، عقلانى، منتظم، اخلاقى و غایت‌گرایانه‌اى بود که منحصرآ از راه خرد انسانى شناخته مى‌شد. سپس جهان‌بینى فراطبیعى کلیسا که بر وحى الاهى و اعتقادهاى بنیادىِ فراسوى قدرت خرد انسانى استوار بود جایگزین آن گشت. افلاطونیان در برابر ارسطوییان. سلطه مسیحیت بر تمامى شئون اجتماعى و فرهنگى اروپا. ماندگارى افلاطون و ارسطو در فلسفه مسیحى؛ بازیابى ارسطو در سده دوازدهم. پیدایى رنسانس یا نوزایى. بازیابى فرهنگ و هنر کلاسیک. کشفیات و پیدایى فن‌شناسى. تغییر نگرش به حقیقت چونان قابل دسترسى براى خرد انسانى. پیدایى اخترشناسى: گذار از بطلمیوس به کوپرنیکوس، کپلر و گالیله؛ چالش آنان با اعتقادهاى موجود. گالیله و «دادگاه» تفتیش عقاید. رشد ریاضیات، فیزیک، شیمى و فیزیولوژى. سده هفدهم: پیشرفت مداوم روش‌هاى علمى، فن‌آورى‌ها و کشفیات: پیدایى علاقه فلسفى به روش علمى نوین. موقعیت تاریخى دکارت. زندگى دکارت: ریاضى‌دان، طبیعت‌شناس، فیلسوف.

  1. شک به باورها 129

نظریه شناخت دکارت. خردگرایى در برابر تجربه‌گرایى. هدف دکارت: ایجاد دستگاه فلسفى متقن و مسلم چونان هندسه با استفاده از روش‌هاى ریاضى‌مند: حقایق بدیهى و خود ـ پیدا و قیاس و استنتاج. دو «تأمل» نخستین : جست‌وجوى نخستین اصل بدیهى چونان مبنایى براى فلسفه. کوشش براى یافتن پاسخ به نیازهاى این اصل. شکاکیت چونان روش کشفِ این باور مطلق. فریبکارىِ ادراک حسّى؛ فریبکارى احتمالى ریاضیات توسط شکاکان. اما من مى‌اندیشم پس هستم (cogito ergo sum): باور به خود ـ پیدایىِ حقیقت. معناى تفکّر. آیا کوژیتو به سه نیاز پاسخ مى‌دهد؟ نقد برهان کوژیتو. تأثیر کوژیتو. اصالت ذهن یا فاعل شناسا.

  1. خدا وجود دارد. 141

از اثبات وجود من به برهان‌هاى وجود خدا. چگونگى اثبات وجود خدا و اینکه ذات او فریبکار نیست. ایده‌هاى سه‌گانه: فطرى، ابتکارى و مأخوذ از جهان بیرونى. برهان جهان‌شناختى وجود خدا. برهان دوم: خدا وجود دارد چونان یگانه علت ممکن وجود من چونان جوهرى اندیشنده. برهان سوم : برهان هستى‌شناختى وجود خدا. نقد: «دور دکارتى».

  1. عالم ساعتواره 153

از برهان وجود خدا به برهان وجود اشیاءِ طبیعى چونان علل حسیات ما. صفات جوهر جسمانى. قطعه موم: بُعد یا امتداد یگانه صفت روشن و متمایز آن. ماشین‌گرایى. عالم ساعتواره.

  1. تن و روان 167

دوانگارىِ مابعدالطبیعى. دو نوع جوهر: روح و جسم؛ تفکر و امتداد. جهان طبیعى: اجسام در حرکت مکانیکى؛ جبرگرایى. دوانگارىِ روان تن ـ کرد شناختى. روح خارج از طبیعت؛ اراده مختار. دوانگارىِ مابعدالطبیعى و دشوارى‌هاى حل‌نشدنى. چگونگى همکنشى روح و بدن. شکست کوشش براى هماهنگى عالم ماشینىِ علمى با قلمرو جداگانه روح مسیحى. با وجود این دوگانگىِ روح ـ بدن؛ دوگانگىِ میان نفس و متعلقات آن و ذهن‌گرایى براى هر فیلسوفى برجا مانده‌اند.

بخش سوم: هیوم

  1. چگونه مى‌دانید؟ 181

موقعیت تاریخى: عصر روشنگرى: از مرگ دکارت در 1650 تا مرگ هیوم در 1776، نقطه اوج سرزندگى و اعتماد به خود در فلسفه اروپایى. اعتبار علم نیوتنى. ابتناءِ خود بر آزمایش علمى به‌جاى خردورزى؛ رشد ناشکیبایى نسبت به دستگاه‌هاى فلسفى خردمندانه چونان دستگاه دکارت و تعبیرهاى متضادِ علوم جدید توسط تجربه‌گرایى و خردگرایى. تجربه‌گرایى بریتانیایى : بیکن، لاک، بارکلى و هیوم.

  1. «یک مخلوق خوش‌نیّت» 197

زندگى هیوم. تأثیر جریان‌هاى تجربه‌گرایى تفکر بر هیوم در سن هژده‌سالگى. رساله طبیعت انسانى پس از کار و بیمارى شدید هشت ساله آغاز و پایان یافت. تحول برهان‌هاى تجربه‌گرایى تا نتایج نابودکننده. هیوم ادعا مى‌کند که شناخت تنها از طریق تجربه حسى میسر است. تأثرات و تصورات تنها محتویات ذهن‌اند. بدون تأثرات هیچ تصورى نمى‌تواند وجود پیدا کند. استفاده از نسبت میان تأثرات و تصورات براى حمله به‌هر اصطلاح‌فلسفى «مشکوک» : جوهر،نفس، خدا، علیت (اصطلاحات کانتى). زیرا هیچ‌یک از این‌ها نمى‌توانند تأثّرات حسّى را نشان دهند؛ بنابراین معنا ندارند، «پس آن‌ها را به شعله‌ها بسپارید» تصورات گروه‌بندى مى‌شوند. تداعى معانى که به‌موجب آن تصورى به تصور دیگرى مى‌انجامد: سه قانون مشابهت، مجاورت، علت و معلول.

  1. آیا خورشید فردا طلوع خواهد کرد؟ 211

هیوم درباره علیت. رابطه علّى بنیان شناخت علمى است. منبع تصور علیت چه تأثرى است؟ تصور علیت هنگامى به ذهن مى‌آید که این روابط میان علت الف و معلول ب را بتوان مشاهده کرد: (1) مجاورت (2) تقدم زمانى، (3) اتصال دائمى. اما هیچ‌یک از این‌ها تصور ارتباط ضرورى را نشان نمى‌دهد. تصور ارتباط ضرورى منبعى نه در تأثّر حسّى، که در انتظار روان‌شناختى دارد. ارتباط ضرورى براى هر «قانون علّى» نمى‌تواند ثابت شود. یکنواختى طبیعت بى‌معناست. «خورشید فردا طلوع خواهد کرد» قابل انکار نیست، بلکه ضرورتِ در پى علت آمدن معلول مورد انکار است. دو نوع گزاره: روابط تصورات و امور واقع. حدود شناخت.

  1. عقل: «برده شهوات» 225

نفس، خدا، اخلاق. انکار تصور نفس خود ـ هویت دائمى. نفس تنها یک «دسته یا مجموعه ادراکات مختلف». دین: حمله به برهان‌هاى خردگرایانه اثبات خدا؛ انکار خدا و معجزات. اخلاق: خرد راهنماى کنش نیست. خرد برده شهوات است. خوبى و بدى، درست و خطا، منبعى در خرد یا تأثر حسى ندارد، بلکه ریشه در احساس همدردى، همکارى و منافع شخصى دارد. فلسفه
تجربه‌گرا به‌حدّ افراط سوق مى‌یابد. شکاکیت مخفف هیوم: ایمان غریزى جانورى. نقد هیوم، تأثیر شدید بر فلسفه «تحلیلى» معاصر بریتانیا. مردود شناختن هیوم وظیفه تمامى فیلسوفان پس از او.

بخش چهارم: هگل

  1. انقلابى در تفکر 245

موقعیت تاریخى: روشنگرى در فرانسه. فیلسوفان. حقایق طبیعت فیزیکى و طبیعت انسانى، انسان را مختار مى‌سازد. قانون طبیعى پیشرفت. انقلاب فرانسه : ناسازه‌ها و برگشت‌ها. روشنگرى در آلمان. کانت: نظریه شناخت او و پاسخ‌اش به هیوم. چرخش کانتى در فلسفه.

  1. واقعى عقلانى است 261

زندگى هگل. منابع فلسفى هگل؛ کانت؛ فلسفه علم، حقوق طبیعى و پیشرفت فیلسوفان. هگل این‌ها را در فلسفه نیرومندى از محافظه‌کارى، ملت‌گرایى فردیت‌ستیزانه ترکیب مى‌کند. ارگانیسم‌گرایى و تاریخى‌گرى. فلسفه کلیتى ارگانیک است که به‌لحاظ تاریخى تکامل مى‌یابد. این الگویى براى نظریه واقعیتِ هگل و مابعدالطبیعه اوست. واقعیت مجموعِ حقیقت، مطلق، روح یا خداست. مطلق جدا از جهان نیست و در آن ماندگار است. ایده‌آلیسم مطلق هگل. دیالکتیک: روشى که به‌واسطه آن واقعیت را مى‌توان عقلانى درک نمود. مقایسه دیالکتیک هگل با دیالکتیک افلاطون.

  1. سرور و بنده 279

پدیدارشناسى روح پژوهشى نظام‌مند درباره روح بدان‌سان که رهیافت‌ها، ادیان، جهان‌نگرى‌ها و فلسفه‌ها را تکامل مى‌دهد. اکنون نه‌فقط حقیقت جوهرها، که حقیقت فاعل شناسا (سوژه) را نیز مى‌توان دید. خودآگاهى و رابطه‌اش با اعیان: سلطه، نفى، ابطال، مرگ. خودآگاهى در رابطه با اعیان طبیعى؛ با اعیان ارگانیک، با اعیان انسانى. پیکار تا سرحد مرگ؛ سرورـ بنده؛ رواقى‌گرى؛ شکاکیت، آگاهى ناخوش. حقیقتى که دین به گونه‌اى نمادى معرفى مى‌کند اکنون به‌واسطه فلسفه تعالى مى‌یابد. پایان رابطه سرور ـ بنده.

  1. حیله‌گرى عقل 295

فلسفه تاریخ هگل، کاربستِ روش دیالکتیکى وى به سرتاسر تاریخ انسانى است. تاریخ چونان کشتارگاه. اما روح، مطلق در جامعه انسانى تبلور مى‌یابد. روح ملى. تمامى تاریخ، تاریخ گروه‌ها و ملت‌هاست. دیالکتیک تاریخ انسانى حرکت سه‌گانه‌اى در تکامل مفهوم آزادى از جهان شرقى به جهان یونانى ـ رومى، به جهان مسیحى ـ آلمانى است. چگونه این در رویارویىِ تمایلات انسانى متضاد جامعه عمل مى‌پوشد؟ حیله‌گرى عقل مسئول ثبات جامعه‌ها و مسبب تغییر اجتماعى است. شبهات در فلسفه تاریخى هگل شامل مارکس نیز مى‌شود.

  1. جغد مینروا 311

اخلاق و فلسفه سیاسى هگل. اخلاق تنها مى‌تواند اخلاق اجتماعى، نظام ارزشى جامعه باشد. اخلاق جهانروا یا اخلاق خصوصىِ فردى وجود ندارد. بین‌المللى شدن و بیگانگى. خانواده؛ جامعه مدنى؛ دولت. دولت و نه فرد مطلق و عقلانیت آن، واقعیت و اخلاق را متبلور مى‌سازد. دولت‌گرایى. بر مناسبات میان دولت‌ها قانونى حکومت نمى‌کند. در چارچوب دولت‌ها آزادى صورى را باید از آزادى جوهرى تمیز داد. این قلب محافظه‌کارى هگل است. منزلت دیالکتیک؛ دامنه تأثیر: تأثیر بنیادى بر مارکس و بر بسیارى از اندیشه‌پردازان دیگر (فروید، سارتر)؛ و نیز بر علوم اجتماعى.

بخش پنجم: مارکس

  1. هگلى جوان 333

فلسفه مارکس فلسفه رسمىِ شاید نیمى از جمعیت جهان در حاضر است. فلسفه وى چونان هگل، پاسخى به انقلاب فرانسه و به انقلاب صنعتى بود. زندگى مارکس.ترى‌یر. هگلیان جوان. تبعید. سال‌هاى پاریس. بروکسل. لندن. قدرت مارکسیسم در چیست؟

  1. انسان از خود بیگانه 349

مسأله دو مارکسیسم. مارکسیسم جوان: از خود بیگانگى و احساس خرسندى

انسان‌مدارى؛ مارکسیسم بالغِ سوسیالیسم علمى. تحلیل دستنوشته‌هاى اقتصادى و فلسفى؛ «مسأله یهود». اقتصاد چونان کلید فلسفه هگل. انقلاب جهانى براى غلبه بر از خود بیگانگى. مناسبات با انگلس. ایدئولوژى آلمانى و تغییر سمت مارکس به سناریوى علمى.

  1. کشاکش طبقات 367

ماتریالیسم تاریخى مارکس. تبیین ساختار اجتماعى و تغییر اجتماعى. ارگانیسم‌گرایى و تاریخى‌گرى. ساختار اجتماعى: بنیان اقتصادى جامعه. شرایط تولید؛ نیروهاى مولد؛ شیوه (روابط) تولید. تقسیم کار. مبارزه طبقاتى. هستى اجتماعى آگاهى را تعیین مى‌کند. رابطه میان زیربناى اقتصادى و روبناى ایدئولوژیک. مفهوم ایدئولوژى مارکس و تأثیر آن بر فرهنگ معنوى. فلسفه تاریخ مارکس: تاریخ پیشرفت دیالکتیکى شیوه‌هاى تولید است که هریک به‌نوبت خود مانعى براى نیروهاى مولد مى‌شود. نظریه انقلاب. نابودى اجتناب‌ناپذیر شیوه سرمایه‌دارى تولید.

  1. جهان آینده 385

تحلیل مانیفست کمونیست : تاریخِ مبارزات طبقاتى؛ پرولتاریا، واپسین طبقه بهره‌ده که آزاد مى‌باشد. دستاوردهاى شیوه سرمایه‌دارى تولید؛ اما سرمایه‌دارى قادر به نگهدارى مهار نیروهایى که از قید آزادشان کرده نیست. دعوت به انقلاب. پیکار براى انقلابى اجتناب‌ناپذیر چرا؟ منزلت مانیفست :حقیقت عینى یا تبلیغات؟ علم یا فلسفه؟ تزهایى درباره فوئرباخ. تحلیل کاپیتال. تبیین «علمى» تاریخ جهانى. نظریه کار ـ ارزش، ارزش اضافى، نظریه استثمار، قطبى شدن طبقات. رقابت سرمایه‌دارى، اضافه تولید، بحران، انقلاب. نظریه دولت مارکس. پس از انقلاب، جامعه بى‌طبقه، جهان کمونیستى آینده. مرحله نخست: دیکتاتورى پرولتاریا. مرحله دوم: آخرین دولت «مى‌پژمرد». کمونیسم کاملا پیشرفته: رهایى از تقسیم کار. پیش‌بینى‌هاى مارکس. کمک‌هاى مارکس به فرهنگ معنوى آن را دگرگون ساخته است.

بخش ششم: سارتر

  1. هستى من بى‌هوده است 409

اگزیستانسیالیسمِ سده بیستم فرآورده یک خط تکاملى فلسفه از کرکه‌گار و نیچه. ادراکِ جهان در بحران: پس از جهان جنگ نخست، تضعیف ساختارهاى بیرونى مرجع؛ بازگشت به خویشتن. اگزیستانسیالیسم و رمانتى‌سیسم سده نوزدهم. بحران در برابر هستى اجتماعى. قضیه بنیادى اگزیستانسیالیسم: هستى بر ماهیت تقدم دارد. مضمون‌هاى اصلى اگزیستانسیالیسم.

  1. تهوع 434

زندگى سارتر. تحلیل زندگى‌نامه خودنوشت کودکى، کلمات. منابع فلسفى سارتر. تحلیل رُمان تهوع. اشیاء از جوهرهاى محوله خود جدا مى‌شوند : جهان هستى با جهان کلمات و عقل ارتباطى ندارد. غیرضرورى و زائد بودن اشیاء. پوچى: رؤیت درخت بلوط. تهوع در رویارویى با پوچ. از دست رفتن خویشتنِ دکارتى و جوهر جسمانى دکارتى.

  1. «محکوم به آزاد بودن» 443

زندگى سارتر: سال‌هاى جنگ. سارتر و جنبش مقاومت فرانسه؛ اشغال فرانسه توسط آلمان. تحلیل هستى و نیستى. تأثیر دکارت، هوسرل بر نظریه آگاهى. دو «ناحیه هستى»: هستى ـ براى ـ خود؛ هستى ـ درـ خود. هستى آگاه: آگاه از خود و اشیاءِ. نیستى را به جهان مى‌آورد؛ قدرت نفى دارد؛ آزادى از جهان جبرآ متعین دارد، آزادى کلى دارد (ردّ جبریت علّى مارکس و فروید)، مسئولیت کلى دارد، تجربه از ترس دارد. اخلاق چونان به رسمیت شناختن آزادى و مسئولیت کلى من. نیّت ناراست چونان گریز از آزادى من.

  1. بن‌بست 445

جاذبه پس از جنگ اگزیستانسیالیسم سارتر. «اگزیستانسیالیسم ادبیاتى انسان‌مدار است» 1945؛ تحلیل. نیّت ناراست؛ از خود بیگانگى؛ روح جدیت؛ آزادى و مسئولیت تام: اما اگزیستانسیالیسم فلسفه‌اى اخلاقى است که هیچ
اصلى را براى راهنمایى کنش ارائه نمى‌دهد. ادعاى سارتر که اگزیستانسیالیسم بر ارزش انسان‌مدارانه آزادى جهانروا استوار است. نگرش سارتر به مناسبات انسانى: تحلیل بن‌بست: «جهنم مردم دیگراند.» هستى و نیستى، بخش  :3 هستى ـ براى ـ دیگران؛ نگاه؛ پیکار براى غلبه بر آزادى «دیگرى»؛ «کشاکش معناى اصلى هستى ـ براى ـ دیگران است.» عشق و چرخه خودآزارى ـ دیگرآزارى. بدن چونان هستى ـ در ـ خود پاسخ تهوع است.

بخش هفتم: مرورى در فلسفه امروز

  1. سرانجام اگزیستانسیالیسم 489

تحلیل نقد عقل دیالکتیکى : گروش سارتر به مارکسیسم براى تهیه «یک اخلاق رهایى و رستگارى.» «مارکسیسم فلسفه گریزناپذیر روزگار ماست.» رابطه اگزیستانسیالیسم با مارکسیسم. آرزوى شورانگیز براى یک بنیاد که هم هستى ـ براى ـ خود و هم هستى ـ در ـ خود باشد: اما چنین چیزى محال است. از این رو، خدا وجود ندارد و «انسان هیجان و شورى بى‌فایده است.» سارتر جدا از مارکسیسم چونان بنیاد راه برون‌رفتى از آزادى هراسناک و بى‌هوده نداشت. رابطه سارتر با حزب کمونیست فرانسه. رابطه با استالین، اردوهاى کار، خشونت استعمارى، کوبا، چین. گسست با کمونیست‌ها در مه 1968. در مرگ یک فوق چپ‌گرا. صحنه فلسفه در حال حاضر خارج از جهان مارکسیستى. اولاد فلسفى هیوم و هگل در قطب مخالف. اصول و مضامین پدیده‌شناسى؛ هوسرل و تمرکز بر یافتن قطعیت: سارتر و هایدگر : تمرکز بر مسائل و شیوه‌هاى هستى آگاه در جهان بیگانه.

  1. ویتگنشتاین 505

فلسفه زبان، مثبت‌گرایى منطقى. چرخش به هیوم. نظریه معنا. اصل اثبات‌پذیرىِ محفل وین. حمله به مابعدالطبیعه. فلسفه چونان یک فعالیت. لودویگ ویتگنشتاین: از مثبت‌گرایى منطقى به فلسفه تحلیلى. مرحله نخست : مثبت‌گرایى منطقى، تراکتاتوس لوژیکو ـ فیلسوفیکوس و نظریه تصویرى زبان؛
بى‌معنایى «مسائل» فلسفى و «پاسخ‌هاى» آن‌ها. مرحله دوم: فلسفه تحلیلى. پژوهش‌هاى فلسفى و نظریه بازى‌هاى زبانى. نقد پدیدارشناسى و مثبت‌گرایى منطقى و فلسفه تحلیلى. مرگ فلسفه؟ در جست‌وجوى یک بینش فلسفى نوین. ترکیبى از هیوم و هگل؛ در جست‌وجوى تجدید مطلع مناسبات فلسفه با علوم و هنرها ـ همه این‌ها زیر بهمن فلسفه تحلیلى دفن شده‌اند.

پیشنهاداتى براى مطالعه بیشتر         525

شرح پاره‌اى واژه‌هاى فلسفى           531

نمایه       541

 

انتشارات نگاه

کتاب از سقراط تا سارتر «فلسفه برای همه» نوشتۀ ت.ز.لاوین ترجمۀ پرویز بابایی

کتاب از سقراط تا سارتر «فلسفه برای همه» نوشتۀ ت.ز.لاوین ترجمۀ پرویز بابایی

کتاب از سقراط تا سارتر «فلسفه برای همه» نوشتۀ ت.ز.لاوین ترجمۀ پرویز بابایی

کتاب از سقراط تا سارتر «فلسفه برای همه» نوشتۀ ت.ز.لاوین ترجمۀ پرویز بابایی

کتاب از سقراط تا سارتر «فلسفه برای همه» نوشتۀ ت.ز.لاوین ترجمۀ پرویز بابایی

کتاب از سقراط تا سارتر «فلسفه برای همه» نوشتۀ ت.ز.لاوین ترجمۀ پرویز بابایی

کتاب از سقراط تا سارتر «فلسفه برای همه» نوشتۀ ت.ز.لاوین ترجمۀ پرویز بابایی

توضیحات تکمیلی

وزن 750 g
ابعاد 21 × 14 cm
وزن

750

پدیدآورندگان

,

شابک

978-964-351-249-1

نوع جلد

قطع

SKU

94510

نوبت چاپ

تعداد صفحه

544

سال چاپ

موضوع

تعداد مجلد

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “از سقراط تا سارتر”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Pin It on Pinterest

Share This