(021) 66480377-66975711

شناختنامۀ ابراهیم یونسی

60,000تومان

امید ورزنده و شجاع نی نوا

این شناختنامه تلاشی است برای واکاوی شخصیتی که تمام عمر خود را صرف نوشتن کرد، کسی که بیش از هشتاد عنوان ترجمه و تألیف را به کتابخانه ایران‏ زمین تقدیم کرده است. کسی که پای استوار ترجمۀ ایران است. در کتاب پیش رو شخصیت چندبعدی ابراهیم یونسی چه به‏ عنوان مترجم و چه به‏ عنوان نویسنده و روشنفکر بررسی شده است.علاوه بر یادداشت‏هایی که قلم‏ به‏ دستان نامدار ایران در وصف و رثایش نوشته‏ اند و پیش‏تر در مطبوعات چاپ‏ شده است، کسانی نیز یادداشتها و مقالاتی اختصاصاً برای این شناختنامه نوشته اند . .مقالات علمی و پژوهشی قابل‏ تأملی نیز در باب ابراهیم یونسی داستان‏ نویس و ابراهیم یونسی مترجم در این کتاب آمده است.چند گفتگوی مفصل با ایشان نیز بی‏ پروا و بی‏ پرده چهره این مرد بزرگ را برایمان آشناتر کرده است.

توضیحات

در آغاز کتاب شناختنامۀ ابراهیم یونسی می خوانیم :

 

فهرست مطالب

سخن نخست 13

ابراهیم یونسی؛ زبان دان و زمان فهم 15

دکتر امید ورزنده

ابراهیم از زبان ابراهیم 19

اتوبیوگرافی ابراهیم یونسی

گفتگوها 27

ترجمه‌ خوب رضایت خواننده بدون فدا کردن نویسنده 29

گفتگو : رحیم رحیم‌زاده

می‌خواهم پیری‌ام را با داستان‌نویسی بگذرانم…! 37

گفت‌و‌گو: کیوان پاژن

از «تریسترام شندی» تا «دایی جان ناپلئون» 62

گفتگو: سعید طباطبایی، دکتر عصمت اسماعیلی

مانند «ابراهیم یونسی» بودن سخت است 75

گفتگو: پژمان موسوی

یکی از ما 83

گفتگو: امیر حاجی صادقی

یادداشتها 103

مویه نمی‌کنم 105

محمود دولت‌آبادی

ساکنین بند 2 قصر 107

آزاد یونسی

یونسی، راوی آثار بزرگ کلاسیک. 111

عبدالله کوثری

چه کسی وامدار او نیست 113

علی دهباشی

به سبکی ابر، به سنگینی تگرگ. 115

علی‌اشرف درویشیان

نویسنده بافضیلت 116

جمال میرصادقی

ابراهیم یونسی یک استثناء است 124

دکتر قطب‌الدین صادقی

حسرت یونسی 129

عطا نهایی

زمستان بی بهار اتوبیوگرافی یونسی است 134

فریدون تنکابنی

از نسل متعهدان اجتماعی 140

مهدی غبرایی

پای همراه 142

احمد اخوت

آگاهی تمام از راز و رمزهای زبان مقصد و مبدأ 161

محمدعلی سلطانی.. 161

جایگاهی فراتر از ترجمه 168

علی‌اصغر حداد

ترجمه‌های «ابراهیم یونسی» بر آثار تألیفی‌اش سایه انداخته بود 170

کاوه میرعباسی

جهانی بنشسته در گوشه‌ای 172

علیرضا رئیس دانا

«ابراهیم یونسی» و هنر داستان‌نویسی‌اش به مناسبت بازنشستگی او! 174

رضا تهرانی

مرگِ ابراهیم و پایان دورانِ درخشانِ ترجمه 179

پرتو نادری

مردی که شباهت عجیبی به شاه داشت! 184

آیت دولتشاهی

ابراهیم یونسی؛ آتش‌نورد و ماهی‌پیما 186

یوسف علیخانی

قیام علیه سلطنت فراموشی 189

کامبیز کریمی

ابراهیم یونسی: عهدی متعهدانه با خویشتنِ خویش! 192

محمدرضا کلهر

رزهایی برای رزا 195

فیض اله پیری

خاطراتِ یک فراموشی 199

مجتبی پورمحسن

به صیغه سوم شخص مفرد، یونسی رمان‌نویس. 206

محمدتوفیق مشیرپناهی

خداحافظ آقای «یونسی»، ما هم آلزایمر داریم 209

ناصر خالدیان

نویسنده، مترجم و استاندار؛ زندگی کلاسیک «ابراهیم یونسی» 211

مهسا پاکزاد

یونسی، خالق نخستین کتاب بالینی داستان‌نویسان جوان! 217

رضا رحیمی صحاف

دریا هم می‌‌میرد 219

پرویز صداقت

گورستان غریبان درسِ تاریخ 221

پرویز حسینی

بزرگ‌مردی با اندیشه‌هایی سترگ به وسعت ایران 228

هوشنگ ولی

کوه تجربه 232

سمفونی عشق 239

شجاع نی‌نوا

«ابراهیم یونسی» آن حقیقت غریب 242

فریا یونسی

ابراهیم یونسی در آیینه پژوهش.. 253

مقوله‌ها و عناصر فرهنگی و نحوه ترجمه آنها در کتاب «داستان دو شهر» 255

نقد و بررسی آثار ابراهیم یونسی 257

نقد و بررسی نثر ترجمه‌های داستانی ابراهیم یونسی 259

روایتگر روایت‌های سرزمین مادری 262

دکتر رهبر محمودزاده‌

آسیب‌شناسی جنبش ملی کُرد از دیدگاه ابراهیم یونسی 279

دکتر خالد توکلی

بررسی ساختار داستان رؤیا به رؤیا اثر ابراهیم یونسی 289

دکتر بدریه قوامی _ کاوان عظیمی

بازتاب جامعه در گورستان غریبان 324

سوران شیخ‌الاسلامی مکری _ رحیم عبداللهی

بررسی جنبه‌های تاریخی و سیاسی رمان دعا برای آرمن  اثر ابراهیم یونسی 357

شهناز گیشگی

 

باورها و خرافات در آثار داستانی ابراهیم یونسی 367

سوران شیخ‌الاسلامی مکری/ رحیم عبداللهی

بررسی انواع آشنایی‌زدایی در رمان کج کلاه و کولی ابراهیم یونسی 380

شادی احمدی

بزرگداشتها 399

بزرگداشت دکتر «ابراهیم یونسی»  به همت جامعه کُردهای مقیم مرکز 401

گزارش: رحیم رحیم‌زاده

شب ابراهیم یونسی 408

گزارش: مجله بخارا

تجلیل از استاد «ابراهیم یونسی» در «مرکز پژوهش‌های ترجمه دانشگاه علامه طباطبائی» 413

گزارش: دکتر محمدرضا رضاییان دلوئی

مراسم بزرگداشت و یادمان زنده‌یاد دکتر «ابراهیم یونسی» در مؤسسه ادبی، فرهنگی، هنری «ئاوینه کردستان» 415

گزارش: سمیه امانی

همایش ملی مترجمان کُرد ایرانی 417

گزارش: شجاع نی‌نوا

پیام دکتر حسن روحانی به اولین همایش مترجمان کُرد ایرانی؛ ابراهیم یونسی و محمد قاضی 421

 

جایزه بین‌المللی ابراهیم یونسی 425

 

 

بریده رمان. 427

بریده‌ای از رمان دعا برای آرمن 429

بریده‌ای از رمان دلداده‌ها 442

بریده‌ای از رمان جنگ سایه‌ها: 449

بریده‌ای از رمان خوش‌آمدی: 453

بریده‌ای از رمان دادا شیرین: 460

بریده‌ای از رمان رؤیا به رؤیا 470

بریده‌ای از رمان زمستان بی بهار 482

بریده‌ای از رمان شکفتن باغ 493

بریده‌ای از رمان کج‌کلاه و کولی 503

بریده‌ای از رمان گورستان غریبان: 510

بریده‌ای از رمان مادرم دو بار گریست: 524

 

نمونه ترجمه. 531

آرزوهای بزرگ. 533

اسپارتاکوس. 536

داستان دو شهر 538

تریسترام شَندی 541

 

کتابشناسی. 545

سالشمار زندگی استاد ابراهیم یونسی. 553

تصاویر. 555

 

 

سخن نخست

اندیشه اولیۀ تهیه و تدوین این شناختنامه برمی‌گردد به سال 1392، سالی که در سنندج اولین همایش ملی مترجمین کرد ایرانی برگزار شد. نام ابراهیم یونسی و محمد قاضی بسیاری از قلم‌به‌دستان شاخص ایران را به سنندج کشاند.

استقبال از این همایش سه‌روزه آن‌چنان باشکوه بود که هوشنگ مرادی کرمانی یکی از مدعوین و سخنرانان همایش گفت:«تعجب من از این است که این‌همه آدم، آن‌هم به مدت سه روز، برای دیدن یک فوتبالیست یا یک بازیگر سینما اینجا جمع نشده‌اند، این‌ها به خاطر ابراهیم یونسی و محمد قاضی اینجا هستند.»

بعد از همایشی که سخنرانان و پژوهشگران متعددی از ترجمه‌ها و قلم توانمند یونسی و قاضی گفتند و نوشتند، به فکر تدوین و تهیه شناختنامه‌ای درخور ابراهیم یونسی که بی‌گمان از تأثیرگذارترین مترجمین تاریخ ترجمه ایران به شمار می‌رود افتادیم.

این شناختنامه تلاشی است برای واکاوی شخصیتی که تمام عمر خود را صرف نوشتن کرد، کسی که بیش از هشتاد عنوان ترجمه و تألیف را به کتابخانه ایران‌زمین تقدیم کرده است. کسی که پای استوار ترجمۀ ایران است و میله‌های زندان نتوانست قامت قلمش را خم کند و حتی در بند هم نوشت و ترجمه کرد.

در کتاب پیش رو شخصیت چند سویه و چندبعدی ابراهیم یونسی چه به‌عنوان مترجم و چه به‌عنوان نویسنده و روشنفکر بررسی و واکاوی شده است.علاوه بر یادداشت‌هایی که قلم‌به‌دستان نامدار ایران در وصف و رثایش نوشته‌اند و پیش‌تر در مطبوعات چاپ‌شده است، کسانی نیز یادداشتها و مقالاتی اختصاصاً برای این شناختنامه نوشته اند.مقالات علمی و پژوهشی قابل‌تأملی نیز در باب ابراهیم یونسی داستان‌نویس و ابراهیم یونسی مترجم در این کتاب آمده است.چند گفتگوی مفصل با ابراهیم یونسی نیز بی‌پروا و بی‌پرده چهره این مرد بزرگ را برایمان آشناتر کرده است.

شایسته است از دوستانی یاد و سپاس گزاری کنیم که راه تهیه این شناختنامه را هموارتر کردند؛ پیش از همه لازم است ازخانواده محترم دکتر یونسی، به ویژه آقای آزاد یونسی و خانم سیروان یونسی  فرزندان دکتر ابراهیم یونسی قدردانی شود که لحظه ‌به ‌لحظه برای تهیه این کتاب همراه و هم‌دلمان بودند. از مدیر محترم موسسه انتشاراتی نگاه، جناب آقای علیرضا رئیس دانا که از دوستان روزگاران دور ابراهیم یونسی هستند و از پیشنهاد چاپ این شناختنامه با رویی گشاده و دستانی فراخ استقبال کردند سپاسگزاریم، همچنین از مدیرکل محترم نهاد کتابخانه‌های استان کردستان و همکارانشان که آرشیو عکس و مقالات همایش ملی مترجمان کرد ایران را در اختیارمان گذاشتندصمیمانه تقدیر و سپاس‌گزاری می‌شود. از دوستان قلم‌به‌دستمان آقایان دکتر قطب‌الدین صادقی و کامبیز کریمی که از قلم و از تجربیاتشان بهره‌ها جستیم تقدیر می‌شود. از دوست و همکار عزیزمان آقای جمشید رضاخانی که صبورانه و دلسوزانه بارها برای نمونه‌خوانی، حروفچینی و ویرایش این کتاب زحمت کشیدند و نیز از خانم سمیه کرمی که زحمت ویرایش و گرافیک تصاویر را به عهده داشتند صمیمانه سپاسگزاریم.

دکتر امیدورزنده _ سید شجاع نی نوا

پاییز 1396

 

ابراهیم یونسی؛ زبان دان و زمان فهم

دکتر امید ورزنده

همین ابتدای این نوشتار با صدای بلند می‌گویم: آقای یونسی ما همه وامدار شماییم.کتاب و کتاب‌خوانی در ایران وامدار شماست.اصلاً کتابخانۀ ایران وامدار شماست.گذری بر زندگی پرماجرا، پرفرازونشیب و جذاب دکتر ابراهیم یونسی این راستی را برایمان آشکار می‌کند که ایشان باشخصیت پویا، اندیشمند و چند سویه‌اش از یک‌سو و زبان‌دانی و زمان فهمی‌اش از سوی دیگر کتابخانۀ بزرگ ایران را وامدار خودش کرده است.تألیف و ترجمه بیش از هشتاد جلد کتاب ناب و ارزشمند کار هرکسی نیست و کاری نیست که از سر ذوق و تفنن انجام‌شده باشد.

دو خصیصه زبان‌دانی و زمان‌فهمی دکتر یونسی در جای‌جای ترجمه‌ها و آثار تألیفی‌اش دیده می‌شود.زبان‌دانی یونسی هم در زبان مبدأ و هم در زبان مقصد آن‌چنان است که ترجمه‌هایش بوی ترجمه نمی‌دهند. زبان روان و شیوا با لحن‌ها و سبک‌هایی درخور و متناسب با متن شاخصه ترجمه‌های اوست. ابراهیم یونسی زمان‌فهم است؛ یعنی درک و فهم درستی از زمان و زمانه خویش دارد و ضرورت‌های تاریخی و اجتماعی دوران خودش را به‌خوبی می‌شناسد. تألیف «هنر داستان‌نویسی»آن‌هم در زندان پاسخ به یکی از آن ضرورت‌هایی است که یونسی پیش از هر کس دیگری درکش کرده بود.درجایی گفته است: در زندان جمعی بسیار فرهیخته، باسواد و هوشمند داشتیم… کتاب‌خوانده می‌شد و بحث درباره آن _ به‌خصوص در زمینۀ ادبیات، به‌ویژه ادبیات داستانی و رمان به بن‌بست می‌کشید… داستان کوتاه چیست؟رمان چیست؟ قصه چیست؟… پاسخ مشخص و مقنعی برای این پرسش‌ها نبود.مرجعی هم برای مراجعه نبود.

آموختن هنر داستان نویسی و چهارچوب آن در ایامی که دربند بود آن‌هم از طریق مکاتبه‌ای و تألیف «هنر داستان‌نویسی»در زندان پاسخی بود به ضرورتی تاریخی و نیاز جامعه داستان‌نویسی ایران. هنر داستان‌نویسی برای چندین دهه تنها مرجع مطمئن و تنها کتاب بالینی برای داستان‌نویسی ایران بود.

ضرورت درک اهمیت ژانر تأثیرگذار رمان را در همان ایام زندان درک می‌کند و آرزوهای بزرگ چارلز دیکنز و اسپارتاکوس هوارد فاست را ترجمه می‌کند، انگار آرزوی آزادی و رهایی از میله‌های زندان را در ترجمه این رمان‌ها یافته باشد.

آشنا کردن خوانندۀ ایرانی با رمان، که پدیده‌ای غربی است، مدیون و وامدار یونسی است. از راه ترجمه‌های یونسی بود که با آثار درجه‌یک نویسندگانی همچون تامس هاردی، تام جونز، داستایوفسکی، ماکسیم گورکی، لارنس استرن و… آشنا شدیم.یونسی پنجه در پنجۀ رمان‌هایی انداخت که تا پیش از او کسی تاب هماوردی و ترجمۀ آن‌ها را نداشت.از آن جمله می‌توان به تریسترام شندی اثر لارنس استرن اشاره کرد.تریسترام شندی رمانی است با روایتی تودرتو و زبانی پیچیده که ابراهیم یونسی به‌خوبی از عهدۀ ترجمه آن برآمده است.

یونسی باز بافهم درستش از جامعه و زمانۀ خود، دست به ترجمۀ کتاب‌هایی زد در حوزه تاریخ و سیاست تا خوانندۀ ایرانی از اوضاع‌واحوال سایر ملل غافل نباشد.آمریکا و جنبشهای ملی، آمریکای دیگر، سیاهان امریکا، جنگ کبیر میهنی، خاطرات تروتسکی، خاطرات خروشچف از آن دسته‌اند.

دکتر ابراهیم یونسی با ترجمۀ متونی در حوزۀ نقد و تاریخ ادبیات جهان پژوهشگران و علاقه‌مندان به این حوزه را هم وامدار خودکرده است.انگار یونسی با برنامه‌ای سیستماتیک خودش را ملزم و مکلف به آشنا کردن خوانندۀ ایرانی با تاریخ ادبیات جهان و نقد ادبی می‌دانست.حاصل این تلاش ترجمه‌های هدفمند اوست. تاریخ ادبیات روسیه، تاریخ ادبیات آفریقا، تاریخ ادبیات یونان…..جنبههای رمان، هنر نمایشنامهنویسی….. سیری در نقد ادبی روس و…. این‌ها و بیشتر چراغ راه منتقدین و نویسندگان چند نسل ایران بودند.

کوردولوژی و مطالعات کردستان از حوزه‌هایی است که از دیرباز موردعلاقه مستشرقین و غربی‌ها بوده است. درک ضرورت تاریخی ترجمۀ کتاب‌هایی با موضوعیت کردها و کردستان که خاستگاه ابراهیم یونسی است، یونسی را به سمت ترجمۀ کتاب‌هایی می‌برد که از آن جمله می‌شود به قیام شیخ سعید پیران نوشتۀ اولسن رابرت، گشتی در کردستان ترکیه به قلم شرین لیزر، کردها و کردستان نوشته درک کنیان، جامعهشناسی مردم کرد نوشتۀ مارتین وان بروئن سن… جنبش ملی کرد به قلم کریس کوچرا اشاره کرد.یونسی در ترجمۀ این کتاب‌ها تنها به روایت صرف و بازگرداندن نظر نویسندگانش اکتفا نکرده است، بلکه با درک ماهیت مطالعات شرق شناسانه و پسااستعماری در مقدمه‌های مفصلی که بر این کتاب‌ها نوشته، گه‌گاه نقدهایی به نگاه برتری جویانه انسان غربی در روایت‌هایشان از مشرق زمین و تاریخ آن وارد کرده است.در مقدمه‌ای که بر کتاب گشتی در کردستان نوشتۀ شری لیزر نوشته است می‌گوید:…کردها هنوز نتوانسته‌اند دروغ‌های سیاحان سدۀ نوزدهم را از ذهن مردم اروپا و دیگر جاها پاک کنند.قصۀ راهزنی‌های انجام نشده و نامردی‌های پنداری و…. به‌هرحال کردها با دشواری عجیبی دست به گریبانند.

در برخی موارد هم مقدمه‌ای که ابراهیم یونسی بر این کتاب‌ها می‌نویسد درواقع کار نویسنده را تمام و کامل می‌کند.نگاه منتقدانه و آسیب شناسانۀ یونسی در خوانش عوامل درونی و بیرونی تأثیرگذار در تاریخ کردها قابل‌تأمل و تعمق است.یونسی در این مقدمه‌ها هم عوامل درونی را به چالش می‌کشد و هم عوامل بیرونی را.

هرچند کار خلاقانه و داستان‌نویسی ابراهیم یونسی همواره زیر سایۀ ترجمه‌های بی‌نظیرش کمتر به چشم منتقدین آمد، اما باید گفت که ابراهیم یونسی رمان‌نویس منحصربه‌فردی بود. فضا و زبان رمان‌های یونسی شبیه هیچ نویسندۀ دیگری نیست.در رمان‌های یونسی همواره پاسخی به ندای تعهد تاریخی و اجتماعی‌اش دیده می‌شود. تعهد به زادگاه و سرزمین مادری و بازنمایاندن مصائب و گرفتاری‌های آن به زبان داستان از مشخصه‌های اصلی رمان‌های یونسی است. دعا برای آرمن، دادا شیرین،… زمستان بی‌بهار… گورستان غریبانو… آئینۀ تمام نمای روابط اجتماعی رویدادها و پیشینۀ نقطه‌ای از جهان است که خاستگاه و زادگاه یونسی است.

یونسی از آنجاکه زبان مادریش کردی بود در رمان‌هایش از امکانات وسیع زبان کردی نیز بهره‌ها برده است و بر مخزن بزرگ واژگان فارسی، واژه و عبارت و اصطلاح افزوده است.از سویی دیگر زبان داستان‌نویسی یونسی زبانی ویژه است که هویتی مستقل به آن‌ها بخشیده است.شخصیت‌های داستانی یونسی از سر تعمد و ضرورت به قول دکتر رهبر محمودزاده به فارسی لهجه‌داری سخن می‌گویند، اصلاً فارسی لهجه‌دار یونسی در رمان‌هایش ابزاری است برای بیان آنچه تنها با زبان داستان می‌شود گفت.

یونسی تا واپسین سال‌های عمرش هم چنان نوشت و ترجمه کرد و رسالت اجتماعی و فهم ضرورت‌های زمانه همواره همراهش بود.هرچند آلزایمر دکتر یونسی را دچار نیسان کرد اما تاریخ، فرهنگ و ادبیات ایران هرگز او را فراموش نخواهد کرد.

اطلاعات بیشتر

وزن 760 g
ابعاد 21 × 14 cm
پدیدآورندگان

نوع جلد

SKU

99182

نوبت چاپ

تعداد صفحه

586

سال چاپ

تعداد مجلد

موضوع

قطع

شابک

978-600-376-305-0

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “شناختنامۀ ابراهیم یونسی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.