(021) 66480377-66975711

نوشته های پراکنده صادق هدایت – شومیز

245,000تومان

صادق هدایت

«نوشته‌های پراکنده» مجموعه‌ای داستان‌های کوتاه، نوشتارها و مقالات صادق هدایت(۱۳۳۰-۱۲۸۰)، نویسنده و پژوهشگر ادبی معاصر است.
هدایت که بیش‌تر وقت خود را به مطالعه نوشته‌های نویسندگان بزرگ خارجی و داخلی می‌گذراند، با اطلاعات وسیع و تشخیص دقیقی که داشت، گاه ضمن مطالعه، به اثری از یکی از نویسندگان خارجی یا به یک موضوع درخور تحقیق برخورد می‌کرد که توجه او به جانب آن معطوف می‌شد و درصدد برمی‌آمد آن اثر را به فارسی برگرداند یا در باره موضوع مورد توجه خود تحقیق و تتبع کند و نظریاتش را به صورت مقاله‌ای به چاپ برساند.

غالب این نوشته‌ها از لحاظ حجم به گونه‌ای نبود که بتوان آن را به صورت کتابی جداگانه منتشر کرد؛ ناگزیر آن را در یکی از مجله‌ها یا نشریه‌های مناسب درج می‌نمود. همین نوشته‌هاست که اینک قسمت بزرگی از متن این کتاب را تشکیل می‌دهد…..
.

توضیحات

در آغاز کتاب نوشته های پراکنده صادق هدایت می خوانیم:

کتاب نوشته های پراکنده نوشته صادق هدایت

 

فهرست

شماره صفحه در داخل ( )، تاریخ و محل چاپ نخست هر نوشته

در داخل [ ] ذکر شده است :

 توضیح گردآورنده (9)

1ـ داستان‌ها

کلاغ پیر (71)

]شماره یازدهم ـ 28 اردیبهشت 1310 دوره سوم ـ افسانه[

تمشک تیغ‌دار       (75)

]شماره بیست و سوم ـ 8 تیر 1310 دوره سوم ـ افسانه[

مرداب حبشه        (89)

]شماره بیست و هشتم، 26 تیر ماه 1310 دوره سوم ـ افسانه[

حکایت با نتیجه    (93)

]شماره سى و یکم ـ دوره سوم ـ 2 مرداد 1310 افسانه[

کور و برادرش     (95)

]شماره چهارم و پنجم ـ دوره سوم ـ یازدهم اردیبهشت 1310 افسانه[

سایه مغول           (125)

]مجموعه «انیران» ـ تهران  1310[

آقا موشه (141)

]شماره هشتم ـ آبان ماه 1318 ـ مجله موسیقى[

شنگول و منگول    (143)

 

]شماره هشتم ـ آبان ماه 1318 ـ مجله موسیقى[

لچک کوچولوى قرمز         (145)

]شماره دوم ـ سال دوم ـ اردیبهشت 1319 مجله موسیقى[

سنگ صبور          (149)

]سال ششم و هفتم مجله موسیقى، سال سوم ـ مهر ماه  1320[

جلو قانون           (155)

]شماره یازدهم و دوازدهم مجله سخن ـ سال اول ـ مرداد و شهریور  1322[

شغال و عرب       (157)

]مجله سخن ـ سال دوم شماره پنجم ـ اردیبهشت  1324[

دیوار      (163)

]شماره یازدهم و دوازدهم دى و بهمن 1324 ـ مجله سخن[

فردا       (189)

]شماره هفتم و هشتم ـ دوره دوم خرداد و تیر ماه 1325 مجله پیام نو[

قصه کدو (203)

]شماره چهارم دوره سوم ـ مهر 1325 ـ مجله سخن[

آب زندگى          (211)

]روزنامه مردم ـ سال  1323[

اوراشیما  (233)

]شماره اول سال دوم ـ دیماه 1323 ـ مجله سخن[

 

2ـ مقاله‌ها، قطعات و جزوه‌هاى گوناگون :

مقدمه‌اى بر رباعیات خیام    (241)

]تهران ـ 1342 ـ کتابخانه بروخیم[

انسان و حیوان      (253)

]تهران ـ 1343 ـ کتابخانه بروخیم[

مرگ      (287)

]شماره یازدهم ـ دوره چهارم ـ بهمن ماه 1305 ـ مجله ایرانشهر چاپ برلن[

اوسانه    (291)

 

]تهران ـ «آریان کوده» ـ  1310[

گجسته ابالیش      (335)

]تهران ـ 1318 ـ کتابفروشى ابن‌سینا[

ترانه‌هاى عامیانه    (349)

]شماره ششم و هفتم ـ دوره اول شهریور ماه 1318 ـ مجله موسیقى[

چایکوفسکى        (369)

]شماره سوم ـ سال دوم ـ خرداد ماه 1319 ـ مجله موسیقى[

در پیرامون لغت فرس اسدى (377)

]شماره هشتم ـ سال دوم ـ آبان ماه 1319 ـ مجله موسیقى[

شیوه نوین در تحقیق ادبى    (383)

]شماره یازدهم‌و دوازدهم ـ بهمن‌و اسفند 1319 ـ سال دوم مجله موسیقى[

داستان ناز            (395)

]شماره دوم ـ سال سوم ـ اردیبهشت 1320 ـ مجله موسیقى[

شیوه‌هاى نوین در شعر فارسى           (405)

]شماره سوم ـ سال سوم ـ خرداد ماه 1320 ـ مجله موسیقى[

شهرستان‌هاى ایرانشهر        (413)

]شماره اول و دوم و سوم ـ سال هفتم ـ مجله مهر[

یادگار جاماسب    (435)

]شماره سوم و چهارم و پنجم ـ سال اول ـ مجله سخن[

فلکلر یا فرهنگ توده          (449)

]شماره سوم و چهارم و پنجم و ششم اسفند 1323 تا خرداد 1324 سال
دوم مجله سخن[

چند نکته درباره ویس و رامین          (495)

]شماره نهم و دهم ـ مرداد و شهریور 1324 مجله پیام نو[

خط پهلوى و الفباى صوتى  (543)

]شماره پنجم ـ دوره سوم ـ آبان ماه 1325 ـ مجله سخن[

 

3ـ آنچه صادق هدایت به فرانسه نوشته است :

سامپینگه SampinguÅ             (573-580)

 

متن فرانسه :         (609ـ627)

]ژورنال دو تهران ـ سال  1324[

هوسباز Lunatiqu     (595ـ608)

متن فرانسه :         (609ـ627)

La Magie en Perse (631ـ645)

]مجله “Le Voile de’Isis”، شماره 79 ـ ژویه 1926 سال سى و یکم
چاپ پاریس.[

توضیح

علاوه بر نوشته‌هاى گوناگونى که از صادق هدایت به صورت کتاب مستقل و جداگانه منتشر شده، نوشته‌هاى پر ارزش دیگرى نیز از وى به طور پراکنده به‌یادگار مانده است که لازم بود جمع‌آورى شود و مانند سایر نوشته‌هاى او دوباره به چاپ برسد. جناب آقاى هدایت‌قلى هدایت (اعتضادالملک) پدر ارجمند صادق هدایت، انجام این امر را به‌عهده اینجانب محول فرموده‌اند و اینجانب نیز کلیه نوشته‌هاى پراکنده صادق هدایت را که برخى از آنها به وسیله صادق مورد تجدید نظر قرار گرفته، پس از جمع‌آورى و طبقه‌بندى در اختیار ناشر قرار داده‌ام.

صادق هدایت که بیشتر وقت خود را به مطالعه نوشته‌هاى نویسندگان بزرگ خارجى و داخلى مى‌گذراند، با اطلاعات وسیع و تشخیص دقیقى که داشت، گاه ضمن مطالعه، به اثرى از یکى از نویسندگان خارجى و یا به یک موضوع درخور تحقیق و تتبع برخورد مى‌کرد که توجه او به جانب آن معطوف مى‌شد و لذا در صدد برمى‌آمد آن اثر را به فارسى برگرداند و یا درباره موضوع مورد توجه خود به تحقیق و تتبع بپردازد و نظریات خویش را به صورت مقاله‌اى به چاپ برساند. غالب این نوشته‌ها از حیث حجم طورى نبود که بتوان آن را به صورت کتابى جداگانه منتشر کرد، ناگزیر مى‌بایستى آن را در یکى از مجله‌ها یا نشریه‌هاى مناسب درج نمود، همین نوشته‌هاست که اینک قسمت اعظم متن مجموعه حاضر را تشکیل مى‌دهد.

 

قسمتى دیگر از نوشته‌هاى این مجموعه عبارت از آثارى است که در زمان حیات هدایت به صورت جزوه‌هاى کوچک به چاپ رسیده و عنوان بیشتر آنها در فهرست آثار وى ذکر شده است. این جزوه‌ها عبارتست از :

رباعیات حکیم عمر خیام

انسان و حیوان

سایه مغول

اوسانه

گجسته ابالیش

آب زندگى

فردا

افسانه آفرینش

که متن دقیق آنها نیز عینآ در اختیار ناشر قرار داده شده است.[1]

 

 

البته با قطعى که براى آثار هدایت در چاپ جدید در نظر گرفته شده، هیچ‌یک از این جزوه‌ها را نمى‌توان به صورت کتاب جداگانه منتشر کرد چه با قطع مزبور عده صفحات هر یک از آنها معدود خواهد بود. گذشته از این، ضرورت خاصى در میان نیست که هر نوشته هدایت به صورت کتاب جداگانه به چاپ برسد، چه منظور اساسى این است که آثار وى به طرز و شکل مناسبى در دسترس علاقه‌مندان قرار گیرد.

***

نوشته‌هاى پراکنده صادق هدایت را به سه دسته متمایز زیر مى‌توان تقسیم کرد :

اول ـ داستان‌ها.

دوم ـ مقاله‌ها، قطعات و جزوه‌هاى گوناگون.

سوم ـ آنچه صادق هدایت به فرانسه نوشته است.

 

در مجموعه حاضر نیز نوشته‌هاى مزبور به ترتیب فوق طبقه‌بندى شده است.

بنا به‌نظر جناب آقاى اعتضادالملک، عنوان آثار صادق هدایت در چاپ جدید طبق فهرستى خواهد بود که در مجموعه حاضر ذکر شده است و نوزده عنوان را شامل مى‌شود. در نتیجه از آثار هدایت، آن‌چه در زمان حیات او به صورت کتاب جداگانه منتشر شده است در آینده نیز به همان وضع و صورت اولیه خود انتشار خواهد یافت، مگر «علویه خانم» و «ولنگارى»، «پروین دختر ساسان» و «اصفهان نصف جهان»، «زند وهومن یسن» و «کارنامه اردشیر پاپکان» که به ترتیب دوبه‌دو با هم منتشر خواهد شد. البته جمع دو اثر به‌علت مناسبت یا مشابهت موضوع و یا همزمانى آنها از نظر تاریخ نوشتن یا تاریخ انتشار نیست بلکه فقط به‌علت کمى حجم آنهاست که ناگزیر باید هر دو اثر را یک‌جا منتشر ساخت.

البته ممکن است طرحى دیگر را براى عنوان‌بندى نوشته‌هاى صادق هدایت در نظر گرفت، مثلا مقاله «فلکلور یا فرهنگ توده» (مندرج در صفحه 449 تا 494 مجموعه حاضر) را با کتاب «نیرنگستان» که اخیرآ به چاپ رسیده است و مقاله «ترانه‌هاى عامیانه» (مندرج در صفحه 349 تا 367 مجموعه حاضر) را با جزوه «اوسانه» (مندرج در صفحه 291 تا  334 مجموعه حاضر) یک‌جا منتشر کرد و همچنین ترجمه متن‌هاى پهلوى یعنى: «زند وهومن یسن»، «اردشیر پاپکان»، «گزارش گمان‌شکن»، «گجسته ابالیش»، «شهرستان‌هاى ایرانشهر» را یکجا چاپ و منتشر نمود و قس علیهذا، ولى اکنون نظر این است که وضع و صورت اولیه کتاب‌هاى صادق هدایت حتى‌الامکان محفوظ بماند.

متن برخى از نوشته‌هایى که در مجموعه حاضر چاپ شده مطابق متنى است که صادق هدایت در زمان حیات خود در آن تجدید نظر کرده است (قسمتى از یک ترجمه تجدید نظر شده که به خط خود اوست در صفحه بعد گراوور مى‌شود)، ولى عده اینگونه نوشته‌هاى تجدید نظر شده معدود است زیرا هدایت آثار تجدید نظر شده خود را با خود به پاریس برده بود و اکنون معلوم نیست آثار مزبور در تصرف کیست.

 

قسمتى از متن داستان «تمشک تیغدار» که در جزوه بیست و سوم از دوره سوم «افسانه» به چاپ رسیده و بعدآ به وسیله صادق هدایت مورد تجدید نظر قرار گرفته است.

 

البته اصول انسانیت و شرافت چنین حکم مى‌کند حال که آثار صادق هدایت، براى نخستین بار پس از درگذشت او، به جهانیان معرفى مى‌شود چنانچه کسى متن تجدید نظر شده یکى از نوشته‌هاى او را در اختیار دارد آن را بى‌مضایقه در اختیار ناشر بگذارد….

تا آنجا که اینجانب اطلاع دارم هدایت در همه آثار خود تجدید نظر کرده بوده است به قسمى که متن برخى از آنها پس از تجدید نظر، به نسبت زیادى افزایش یافته بوده است مثلا در مورد کتاب «نیرنگستان» یادداشت‌هایى که هدایت به کتاب مزبور افزوده بوده حتى از متن اصلى کتاب نیز تجاوز مى‌کرده است، چه هدایت عمومآ بین هر دو صفحه
«نیرنگستان» یک یا دو برگ کاغذ سفید چسبانیده، روى آنها یادداشت‌هایى نوشته بوده است ولى متأسفانه نوشته‌هاى تجدید نظر شده هدایت اکنون مفقودالاثر است و کتاب «نیرنگستان» نیز که اخیرآ منتشر شده از روى همان متن اولیه چاپ شده است.

به هر جهت، گذشته از چند داستان و چند مقاله که توسط صادق هدایت مورد تجدید نظر واقع شده و در اختیار اینجانب بوده است، بقیه نوشته‌هاى مجموعه حاضر طبق متن‌هاى دست‌نخورده‌اى است که از صادق هدایت به جاى مانده و عینآ در اختیار ناشر گذاشته شده است. چون در متن این نوشته‌ها هیچگونه دخل و تصرفى صورت نگرفته است لذا اگر در چاپ حاضر از طرف مصحح چاپخانه اشتباهات معمولى چاپ و یا افتادگى‌هایى پیش نیاید متن نوشته‌هاى این مجموعه عین متنى است که در زمان حیات هدایت یک‌بار به چاپ رسیده است.

البته درباره متن این نوشته‌ها نیز در اینجا بحث و یا اظهار نظرى نخواهیم کرد، این کار را باید به موقعى موکول نمود که قصد تحقیق و تتبع در آثار صادق هدایت و یا قصد تجزیه و تحلیل این آثار در میان باشد و اکنون چنین قصدى در کار نیست، فعلا منظور عمده ما فقط جمع‌آورى متن نوشته‌هاى پراکنده صادق هدایت است و اگر این کار اکنون صورت نمى‌گرفت، با توجه به اینکه برخى از نوشته‌هاى هدایت نایاب و برخى کمیاب است و از وجود برخى دیگر نیز جز دوستان و نزدیکان هدایت کسى را خبر نیست، جمع‌آورى نوشته‌هاى پراکنده هدایت در آینده دورتر بسى دشوارتر بود.

اینک درباره هر یک از قسمت‌هاى سه‌گانه این مجموعه توضیحاتى را که سودمند پنداشته‌ایم به اختصار خواهیم نوشت:

 

قسمت اول ـ داستان‌ها

قسمت اول این مجموعه شامل داستان‌هایى به شرح زیر است:

الف ـ داستان‌هایى که نوشته صادق هدایت است و در نشریه‌هاى مختلف به‌چاپ رسیده ولى هیچ یک از آنها در مجموعه داستان‌هایى که
به‌وسیله صادق هدایت منتشر شده نقل نگردیده است، مانند: داستان «حکایت با نتیجه»، «سایه مغول»، «فردا»، «آب زندگى».

 

حکایت با نتیجه (صفحه 93-94)

داستان «حکایت با نتیجه» داستان کوتاهى است که نخستین بار در جزوه سى‌ویکم از دوره سوم «افسانه» به چاپ رسیده است. این داستان در هیچ یک از مجموعه‌هایى که به وسیله صادق هدایت منتشر شده نقل نگردیده است، زیرا داستان مزبور اهمیت چندانى در بر ندارد، به قسمى که حتى مى‌توان آن را از آثار هدایت حذف کرد ولى چون به هر حال به وسیله صادق هدایت نوشته شده و در مجموعه «افسانه» به چاپ رسیده است در این مجموعه نقل گردیده است.

این داستان از نوشته‌هاى بسیار قدیم هدایت مى‌باشد و از حیث ارزش ادبى، به پاى هیچ یک از نوشته‌هاى دیگر صادق نمى‌رسد.

 

سایه مغول (صفحه 125ـ140)

داستان «سایه مغول» نخستین بار در سال 1310 در مجموعه‌اى به نام «انیران» همراه دو داستان از دو نویسنده دیگر منتشر شده است. پس از یکى دو هفته از درگذشت صادق هدایت، یکى از کتابفروشى‌هاى تهران، با جلب موافقت یکى از دو نویسنده دیگر، عجولانه اقدام به چاپ مجدد کلیه داستان‌هاى مجموعه نامبرده نمود که چون قانونآ مجاز به این عمل نبوده است مورد تعقیب واقع گردید ولى بعدآ جناب آقاى اعتضادالملک از تعقیب ناشر مزبور صرف نظر فرموده‌اند.

براى توضیح لازم است افزوده شود که اصولا چاپ یک اثر در یک مجله یا یک نشریه عمومى، به هیچ‌یک از نویسندگان آن مجله یا نشریه حق نمى‌دهد بعدها هر وقت بخواهند اثر خود را دوباره چاپ کنند و آثار کسان دیگرى را که در آن مجله یا نشریه درج شده است نیز همراه اثر خود به چاپ برسانند. فقط در صورتى مى‌توان چنین عملى را انجام داد

[1] . محل و تاریخ انتشار و نام ناشر جزوه‌هاى مزبور به ترتیب عبارت است از :تهران 1343 کتابخانه بروخیم ـ تهران 1342 کتابخانه بروخیم ـ تهران 1310 مجموعه انیران ـتهران 1310 آریان کوده ـ تهران 1318 کتابفروشى ابن‌سینا ـ تهران روزنامه مردم 1323 ـ تهرانتیر ماه 1325 مجله پیام‌نو ـ پاریس 1946 ادرین مزون نو.

 

انتشارات نگاه

 

صادق هدایت     صادق هدایت     صادق هدایت     صادق هدایت    صادق هدایت     صادق هدایت     صادق هدایت     صادق هدایت

اطلاعات بیشتر

وزن 900 g
ابعاد 21 × 14 cm
پدیدآورندگان

نوع جلد

SKU

99215

شابک

978-964-351-273-6

قطع

تعداد صفحه

648

سال چاپ

موضوع

تعداد مجلد

وزن

900

نوبت چاپ

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “نوشته های پراکنده صادق هدایت – شومیز”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.