دیوارها سخن نمی گویند

50,000 تومان


احمد کایا

مترجمین:

یغما گلرویی،

آیدین آقاخانی

احمدكايا (ترانه‌سرا / خواننده / آهنگ‌ساز / نوازنده) در سالِ 1957 در شهر مالاتياى كشورِ تُركيه به دنيا آمد. در يك خانواده‌ى كُردتبارِ شش نفره. پدرِ او كارگرِ كارخانه‌ى نساجى بود. بعد از چند سال خانواده با رؤياى يك زنده‌گى بهتر به استامبول مى‌كوچند و در محله‌ى فقيرنشينِ كوجامصطفاپاشا ساكن مى‌شوند. در سنِ چهارده پانزده ساله‌گى تحتِ تأثيرِ جوِ سياسىِ حاكم (كه چند كودتاى پياپى را پشتِ سر گذاشته بود) نخستين شعرهاى خود را مى‌نويسد و فراگيرىِ سازِ باغلاما را آغاز مى‌كند. هم‌زمان شغل‌هاى مختلفى از قبيلِ راننده‌گىِ كاميون، فروشنده‌گى و غيره را تجربه مى‌كند.در سالِ 1985 تصميم به انتشارِ آلبومى از كارهايش را مى‌گيرد و راهىِ خيابانِ اون‌كاپى (محله‌ى هنرىِ استامبول) مى‌شود. به اين خاطر كه موسيقىِ او در قالبِ هيچ كدام از سبك‌هاى موجودِ موسيقىِ تُركيه قرار نمى‌گيرد، كسى حاضر به سرمايه‌گذارى نمى‌شود. در آخر با كمك تعدادى از دوستانِ خودش آلبومِ نخستِ خود گريه نكن. كوچولو. را ضبط و منتشر مى‌كند. اين آلبوم به سرعت از طرفِ دولت توقيف و جمع‌آورى مى‌شود. اعتراض‌هاى مكرّر احمدكايا نتيجه مى‌دهد و كار به جرايد كشيده مى‌شود و دادگاه رأى رفع توقيفِ آلبوم را صادر مى‌كند. استقبالِ فوق‌العاده از اين آلبوم، كايا در راهى كه انتخاب كرده مصمم‌تر مى‌كند.

,”مجموعه‌ي حاضر، برگرداني از ترانه‌هاي احمد كايا (1999-1957 م)، ترانه‌سرا، خواننده، آهنگ‌ساز و نوازنده‌ي ترك، به فارسي است. ترانه‌هاي كايا خشم و اعتراض و عشق و آمال قومي را فرياد مي‌زنند كه همواره سركوب شده است. احمد كايا ترانه را نه در رديف تفنن و تنقلات، كه شاخه‌يي متعهد از آفرينش‌گري هنري مي‌داند. ترانه‌هاي كايا، با مضامين اجتماعي و سياسي، منتقل‌كننده‌ي پيام‌هاي عظيم انساني است. در اين مجموعه، ترانه‌هايي چون “روشن‌فكر”، “دچار دردسرم”، “بازجوها”، “عصيان مي‌كنم”، “جنوب شهر”، “رهايم كن” و… فراهم آمده است. براي نمونه قسمتي از شعر “عصيان مي‌كنم” بدين‌قرار است: پاسخ مي‌دهم،/ مادراني را/ كه دست بر قلب خود نهاده‌اند/ از زندان‌ها سخن مي‌گويم/ از دردها/ شورش مي‌كنم/ چون از آنان كه/ سر زير خاك فرو برده‌اند،/ مي‌ترسم.”

توضیحات

گزیده ای از کتاب دیوارها سخن نمی گویند

مادرم پُرسيد :

تو كه سىُ پنج سال بيشتر ندارى. احمد.

پَس چرا ريشات اين همه سفيد شُدن ؟

بهش گفتم  :

مادر. اين بى‌شرفا،

ريشِ مَردا رُ هم سفيد مى‌كُنن.

« احمدكايا ـ كنسرتِ استانبول »

در آغاز کتاب دیوارها سخن نمی گویند می خوانیم

حدودِ دَه دوازده سالِ پيش بود كه براى نخستين بار صداى احمدكايا را شنيدم. در شهرِ اروميه و در ماشينِ يكى از عزيزترين اقوام: شهريارجان‌احمدلو. صداى درياوار و عاصىِ كايا ـ كه گاه به نَرمىِ ابريشم و گاه تيغه‌ى قداره‌يى را يادآور بود ـ مرا با خود بُرد… چه روزها و شب‌هايى كه با صداى او به سر نشدند. شروع به جمع كردنِ آلبوم‌هايش كردم. مرگِ نابه‌هنگامش را گريستم و هميشه آرزوى درميان گذاشتنِ ترانه‌هاى نابُ متعهدش با مخاطبانِ فارسى زبان در من بود. يكى دو بار ـ به تنهايى ـ سعى در برگرداندنِ ترانه‌هايش كردم اما اصطلاحاتِ زبانِ عامه و كلماتِ دشوار و بومىِ موجود در ترانه‌هايش كارِ ترجمه را براى من ـ كه بيشتر به زبانِ آذرى آشنايى داشتم ـ مشكل مى‌كرد. اين كار چند سالى متوقف ماند تا يك روز كه دغدغه‌اَم را با پسردايى‌اَم آيدين‌آقاخانى ـ كه به زبانِ استامبولى مسلط بود ـ در ميان گذاشتم. مى‌دانستم كه او هم به كايا علاقه‌مند و حتا بسيارى از ترانه‌هايش را ازبَر است. قبول كرد كه در اين كار كنارِ من باشد. متنِ تُركىِ ترانه‌ها را از اينترنت به دست آورديمُ بعد از سه چهار ماه آيدين ترجمه‌ى واژه به واژه‌ى آن‌ها را آماده كرد.ابتدا قصد كردم كه تمامِ ترانه‌ها را به صورتِ موزون و در صورتِ امكان با همان وزنِ زبانِ استامبولى بازنويسى كُنم. در بعضى ترانه‌ها اين روش امكان‌پذير بود ـ مثلِ ترانه‌ى رو آب تابيدى كه برگردانِ آن با آهنگِ اصلىِ ترانه قابلِ اجراست ـ اما در بسيارى از ترانه‌ها هم اين كار ممكن نبود و معناى ترانه فداى وزن و قافيه مى‌شُد.در ضمن بسيارى از ترانه‌ها در زبانِ اصلى هم فاقد وزن و قافيه بودند و خواننده آن‌ها را به صورتِ دكلمه اجرا كرده بود. پس مبناى كارِ من بر اين قرار گرفت كه تعدادى به صورتِ ترانه و تعدادى به همان شكلِ بى‌وزن و قافيه بازنويسى شوند. بدونِ شك برگرداندنِ يك متنِ موزون ـ با همان صورت موزون ـ به زبانى ديگر بخشى از حسِ آن را از بين مى‌برد. من سعى كردم ـ با جاى‌گزين كردنِ كلماتُ تصويرهايى مترادف با كلماتُ تصاويرِ موجود در اصلِ ترانه‌ها ـ لحنُ فضاى اصلىِ آثار را حفظ كنم.ترانه‌هاى كايا، خشمُ اعتراضُ عشقُ آمالِ قومى را فرياد مى‌زنند كه همواره به سركوبُ توهينُ ناديده انگاشته شُدن تن داده‌اند. آثارِ او چنان در جامعه‌ى شهرىِ سرزمينش ريشه دارد كه مى‌شود از آن‌ها به عنوانِ تقويمِ تاريخِ معاصرِ تُركيه استفاده كرد. بعضى از ترانه‌هاى او ـ كه من نامِ ترانه‌هاى خيابانى را بر آن‌ها مى‌نهم ـ اتّفاقاتُ دردهاى طبقه‌يى پايين دستِ سرزمينش را با خود دارند. اتّفاقاتى مثلِ قتلِ ملوانى در يك بندر، يا حادثه‌يى كه در كارخانه براى كارگرى رُخ مى‌دهد، يا دغدغه‌هاى يك مردِ حاشيه‌نشين و… اتّفاقاتى به ظاهر ساده كه در غالبِ ترانه و با اجرايى درست توانسته‌اند منتقل كننده‌ى پيام‌هاى عظيمِ انسانى باشند. ترانه‌سرايانِ تُرك در اين زمينه به زيبايى آفرينشگرى كرده‌اند و جاى چنين
ترانه‌هايى در آثارِ ترانه‌سرايانِ فارسى زبان خالى‌ست. اين مجموعه پيشنهادى براى تجربه كردنِ ترانه‌ى خيابانى در زبانِ فارسى‌ست. ترانه‌يى كه در كوچه اتّفاق بى‌اُفتندُ تمامِ اِلِمان‌هاى يك زنده‌گىِ خيابانى را در خود داشته باشند. سرگذشتِ يك نَمَكى يا كودكى كه در كنارِ خيابان گُل مى‌فروشد، يا خيابان‌خواب‌هايى كه همه روزه از كنارشان مى‌گذريم مى‌توانند موضوعِ ترانه قرار بگيرند. ناگفته پيداست كه اجراى چنين ترانه‌هايى موسيقىِ مخصوص به خود مى‌طلبد و بعيد نيست پديد آمدنِ چنين آثارى به ساخته شُدنِ آهنگ‌هايى تازه در سبك‌هايى بشود كه تا به حال در تاريخِ موسيقىِ ما وجود نداشته‌اند.ترانه‌هايى كه آيينه شوند رو به زنده‌گىِ روزمره‌ى انسانِ امروز، با تمامِ دردها، دغدغه‌ها، عشق‌ها، رؤياها وُ آرمان‌هايش.

برگردانِ اين مجموعه را

به خاطره‌ى سبزِ دو عزيز تقديم مى‌كنيم  :

مادربزرگمان مامان طوسى

كه با قصه‌ها وُ ترانه‌هاى نابش

شب‌هاى تابستانِ كودكى‌مان را روشن كرد

وَ رضا آقاخانى

كه پيش از به آخر بردنِ كارِ اين كتاب

ما را تنها گذاشت…

«يغماگلرويى ـ آيدين آقاخانى

فريادگرِ زمزمه‌هاى يك قوم…      11

ما سه نفر بوديم…       23

يه حاشيه‌نشينم!         28

سراغم بيا!   30

دختربچّه    32

مگه نگفتم؟ حيدر!      35

جوانىِ من كو ؟         37

روشن‌فكر    39

مى‌رَم…      42

ترانه‌ى صبح             45

دچارِ دردسر شدم        49

اگر دروغ باشد…         52

رو آب تابيدى           54

بازجوها      55

بى‌صبرى    57

مرگ هم مى‌لرزد…     59

شب را باور كُن!        61

رفيقِ مثلِ جون، خودى            63

عصيان مى‌كنم!         65

دموكراتِ خسته         67

برس! كُجايى ؟         69

جنوب‌شهر   71

بخند         73

روزا ديگه نمى‌گذرن    75

كوه‌هاى برفى           77

كوچولو! گريه نكن!      78

نباهت       80

يه آدمِ خيلى عجيب    82

مُرده‌يى در درونِ من   86

در حسرتت دست‌بندم پوسيد       88

فرارى و عروس         90

ميوه‌ى يك شاخه بوديم            92

سرنوشتِ سياه           94

دس نزن! آتيش مى‌گيرى!          95

چى مى‌دونين ؟         99

جنايت       101

ققنوس      103

ترانه‌ى وداع             105

اسم : خوش‌بخت       107

شمالِ شرقى             109

جهان را باغرور مى‌نگرم…          111

ترانه‌ى دياربكر          117

سياهىِ زيتون            119

قلعه‌ى سنگى           120

تولّد          122

آه…          124

نتونستم بنويسم…       126

شوكِ الكتريكى         128

مثلِ خاك   130

با گريه‌هايمان            132

رهايم كُن!   134

در تاريكى…             135

يه جايى‌اَم كه…         136

ميجانِ شير دل          138

چرا ؟        140

روزاى قشنگ           142

اينا كى هستن ؟        144

دارى قد مى‌كشى! كوچولو!         145

بذر           147

مِتريس      149

شمشير ماهى            150

اِجراى اعدام             152

بپرين! آى! پرنده‌ها!     154

دلم مى‌سوزه             155

با زمان محاكمه‌م كُن!              157

تنهاييم مالِ منه         161

گُـلِ بهارى              163

هر كى دنبالِ كارش    165

فرارىُ مادر              167

شورش به مهتاب       169

دروغه رفتنِ تو          171

در تنگنايم   173

ديوارِ عشـق             175

روزى مياد  كه…       177

هميشه دير…            179

مـنُ پيدا كُن! مادر!     181

تو هيچّى هستى واسه من          182

تا خِرخِره پُرِ كيك       184

مضطرب     186

بَـس كُن    188

چـى اومد…             190

دلم مى‌خواد تو كوها بميرم         192

چرا نيومدى ؟           194

چيزى كه به مـا مى‌رسد…         196

هـديه‌ى جُـدايى        198

منُ بِـزَن    200

يلماز         203

رو در روى دوستُ دشمن          205

مى‌ترسم.    208

شما نسوزين             210

بگير انتقاممُ             212

خداحافظ     214

پاشو بريم خونه!         216

چرا اين‌جورى‌اَم ؟ مادر!             218

براى برادرىِ خلق‌ها    220

كاروان       223

رفتنى…     225

حسرت       227

دردِ غربت   228

باز خواهم گشت         230

جزئیات کتاب

وزن 300 kg
ابعاد 21 × 14 cm
book-authors

آیدین آقاخانی, احمد کایا, یغما گلرویی

book-cover

شومیز

books-sku

94911

edition

دوم

topic

شعر ترجمه

isbn

978-964-351-349-8

layout

رقعی

pub-year

1393

volumes

یک

دیدگاه‌ها

دیدگاه‌ها

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “دیوارها سخن نمی گویند”